ارگ كريم خاني
ارگ ارگ كريم خاني در ابتداي خيابان كريم خان زند( شیراز ) نبش ميدان شهرداري قرار گرفته است؛ کریم خان به هنگام پایه گذاری حکومت در شیراز تحت تاثیر معماری صفوی قرار گرفت. به این صورت که بعد از بازدید از میدان نقش جهان اصفهان تصمیم به ایجاد میدان وسیعی در شمال شیراز قدیم گرفت. این میدان به میدان توپخانه شهرت داشت. در شمال میدان دیوان خانه کریم خان، درشرق میدان بازار وکیل و چندین کاروانسرا، در جنوب میدان حمام و مسجد وکیل و در جنوب غربی باغ و در غرب ارگ و اندرونی را بنیان می گذارد. بعد از فتح شیراز توسط آقا محمد خان بنا به خصومتی که با کریم خان داشت تصمیم به تخریب بناهای کریم خانی گرفت، به دنبال این تصمیم تعدادی از بناهای عصر زندیه را تخریب شد از جمله حصار شهر که به وسیله کریم خان احداث شده بود.خوشبختانه بنای ارگ از تخریب محفوظ مانده و از آن به عنوان دارالحکومه امرائی که از طرف حکومت مرکزی به امیری و استانداری فارس برگزیده شده بودند استفاده می شد. امرا و فرمانروایان عصر قاجار بنا به سلیقه های شخصی در این بنا دخل و تصرف هایی ایجاد نمودند از جمله در حیاط مرکزی دست به ایجاد یک سلسله عمارت زدند که نسبت به ارگ وصله ناجوری بود و دیگر اینکه سطح نقاشی های دوران زندیه را پوشاندند و تزییناتی دیگر مطابق با سلیقه خود ایجاد نمودند. برای انجام این کار چون گچ به راحتی بر روی لایه های قبلی گچ قرار نمی گرفت سطح دیوار را با تیشه زخم کرده و به همین دلیل بیشترین تخریب را در بنا ایجاد کردند. در سال 1310 به دنبال ساخت مرکز شهربانی این بنا کاربرد زندان شهربانی می یابد ازاینسال تا سال 1350 که ارگ کریم خانی تحویل دفتر فنی حفاظت آثار باستانی شد تخریباتی به بنا وارد گشت، به دلیل اینکه جهت اسکان زندانیان تالارها را دو طبقه کرده، و سطح نقاشی های عصر قاجاریه را با گچ پوشاندند و بنا به نیاز گرمازایی و روشن کردن آتش، سطح اتاقها با لایه ای از دود پوشیده شد. در دوره پهلوي كه بنا تبديل به زندان مي شود در مقابل ارسي ها جرزي به ضخامت 50 سانتي متر كشيده بوده اند و اتاق ها و تالار ها را دو طبقه كرده و هر كدام به 4 تا 6 سلول تبديل شده بوده اند. در سال 1350 کار مرمت بر روی این بنا آغاز شد و در حال حضر جهبه شمال و غربی و نیمی از جنوب مرمت گردیده است. مشخصات ساختمانی ارگ کریم خانی ارگ اندرونی ، کاخ سلطنتی کریم خان و خانواده اش بوده که در زمینی به مساحت 12800متر مربع با حدود 4000متر مربع زیر بنا در غرب میدان توپخانه قدیم واقع است. پلان، زمینی به شکل مستطیل است. در چهار گوشه ارگ، چهار برج مدور سه طبقه قرار گرفته است که ارتفاع آنها حدود 14 متر می باشد و ارتفاع ديوارهای ارگ نیز به 12 متر می رسد. به هنگام تماشای ارگ ظاهری خشونت آمیز و بدور از هرگونه تزیین پیش چشم تماشاگر جلوه می نماید. معماری ارگ به شیوه اصفهانی و ازنوع معماری درونگرا است که وجود تزیینات ظریف و زیبای داخل ساختمان در مقابل تزیینات خشن و ساده دیوارهای بیرونی گواه این مطلب است. عمده مصالح در بنای ارگ سنگ و آجر است. در بالای ورودی اصلی، کاشکاری از نوع هفت رنگ مشتمل بر صحنه نبرد رستم و ديو سفید مربوط به دوره قاجاریه است.بعد از ورودی در بخش داخلی هشتی قرار گرفته است. در بخش شمالی حیاط خلوتی به اضافه چند اطاق کوچک مجزا از سایر مجموعه اطاق های ارگ قرار دارد. در گوشه جنوب شرقي هشتی نیز حمام اختصاصی کریم خان ساخته شده است. در چهار گوشه بنا در کنار برجها چهار حیاط خلوت با حوضی در مرکز آن قرار گرفته است که احتمالا کاربردهایی از قبیل ایجاد سرویس دهی و آشپزخانه داشته اند. بخش های مسکونی بنا در سه جبهه شمالی، جنوبی و غربی واقع شده اند. در مرکز هر جبهه یک ایوان ستوندار با دو ستون سنگی قرار دارد که در زمان قاجاریه ستونهای اصلی ايوانهاي جنوبي و غربي برداشته شده و ستونهای چوبی با تزیینات مارپیچی شکل جایگزین شده است. در دو طرف هر ایوان ستوندار و تالار و میان تالارها دو راهرو دو طبقه بکار رفته است. نمای تالارها با پنجره های چوبی مشبک کاری شده همراه با شیشه های رنگی پوشیده شده است. تالارها به وسیله دو سقف پوشیده شده اند که یکی سقف طاقدار با مقرنس های گچی در بخش داخلی آن تزیین شده و دیگری سقف کاذب که با فاصله ای نسبت به سقف اصلی ایجاد گردیده، بخش داخلی سقف اصلی تالار ها با نقاشیها و تذهیب های بسیار زیبایی که از نقاشیهای عصر صفوی الگو گرفته اند تزیین شده است. در ترسيم این نقاشی ها از موادی مانند طلا، جیوه، شنگرف، گل اخرا و سایر مواد معدنی استفاده شده است. • حمام داخل ارگ در گوشه جنوب شرقي ارگ حمامي از دوره زنديه هنوز پا بر جا مي باشد. رختكن اين حمام بصورت يك هشت ضلعي ساخته شده است به اين ترتيب كه اضلاع اصلي آن يك چهار ضلعي است كه در چهار گوشه چهار ضلعي، چهار ضلع ديگر تعبيه و بدين ترتيب بصورت يك هشت ضلعي در آمده است. در ورودي حمام در گوشه جنوب غربي حمام قرار گرفته است و به وسيله دالان كوتاهي به رختكن مربوط مي شود، در چهار سمت رختكن چهار ايوان تعبيه شده است در پاي هر يك از ايوانها سه محفظه كوچك تعبيه شده كه اختصاص به كفش ها دارد. در وسط صحن رختكن يك حوض هشت ضلعي ديده مي شود كه پاشويه هاي آن كمي از سطح زمين بلند تر است و يك فواره سنگي در وسط حوض ديده مي شود. سقف رختكن از يك عرق چين آجري ساده تشكيل شده است كه در گوشه هاي آن ترنجهاي آهكبري بسيار زيبايي نصب شده است. در گوشه شمال غربي رختكن دالان نسبتاً طولاني است كه به صحن گرمخانه حمام مربوط مي شود جالب ترين قسمت حمام چهار ستون سنگي يكپارچه داخل گرمخانه آن است كه داراي تزيينات بسيار جالبي مي باشد كه ستونهاي مذكور از ته ستون، ستون و سرستون تشكيل شده است. در گرمخانه حمام 3 مخزن آب وجود دارد كه ازآب آنها براي استحمام استفاده مي شده است. در كف خزينه وسط ديگي مسي قرار دارد كه براي گرم كردن آب آن استفاده مي شده است و از طريق انباري که در پشت حمام قرار دارد هيزم زير آن قرار مي دادند. در كف حمام دالان هايي وجود دارد كه در اصطلاح به آنها گربه رو مي گويند و كاربرد آنها انتقال گرماي حاصل از آتش زير ديگ آب گرم بوده است. پیوند مرتبط:. عکسها:. http:.www.shirazcity.org
...

معماری بیمارستان
معماری بیمارستان در حالی که بیمارستان‌ها در گذشته آگاهانه جهت مصارف پزشکی، جراحی طراحی می‌‌شدند امروزه می‌توان شاهد تغییر جهت به سوی انسانگرایی در امکانات بیمارستانی بود. بیمارستانهای امروزی بیشتر به هتل شبیه هستند. وجود فضای اقامتی دارای اهمیت بیشتری نسبت به طرح‌های سرد بهداشتی در بیمارستانهای گذشته است. مدت زمان بستری و اقامت بیمار به طور پیوسته کوتاهتر می‌شود و علاقه به اتاق‌های یک تختی یا دو تختی (در خصوص بیمارهای خصوصی) بیشتر شده است. 1 قسمت بندی و تعین محدوده 2 انواع بیمارستانها 2.1 بیمارستانهای دانشگاهی 3 مفهوم طرح ریزی 4 مسیریابی 5 اتاقهای جراحی اصلی 5.1 اتاق بیهوشی 6 داروخانه 7 آبریزگاه 8 رعایت نکات ایمنی در جراحی 9 استریل‌سازی مرکزی 10 بخش مراقبتهای ویژه 11 بخش‌های مراقبت 12 دپارتمانهای مراقبت 13 منابع قسمت بندی و تعین محدوده یک بیمارستان عمومی به بخشهای مراقبت، معاینه و درمان، انبار و محل نگهداری موقت زباله، اداری و فن آوری تقسیم می‌شود. قسمت‌های اقامتی و احتمالا بخش‌های آموزشی و پژوهشی و همچنین بخشهای حمایتی برای عملیاتهای خدماتی نیز در یک بیمارستان عمومی وجود دارند. انواع بیمارستانها بیمارستانها را می‌شود به گروههای زیر تقسیم کرد:. کوچکترین (تا 50 تخت)، کوچک (تا 150 تخت) استاندارد (تا 600 تخت) و بزرگ. حمایت کنندگان مالی بیمارستانها ممکن است دولت، بنیادهای نیکوکاری یا خصوصی یا ترکیبی از اینها باشند. بیمارستانها را می‌توان از جهت نوع فعالیت به بیمارستانهای عمومی، تخصصی و دانشگاهی تقسیم کرد. بیمارستانهای دانشگاهی بیمارستانهای دانشگاهی با بیشترین ظرفیت خدماتی را می‌توان برابر با دانشکده‌های پزشکی و بیمارستانهای عمومی بزرگ دانست. آنها امکانات تشخیص و درمانی گسترده‌ای دارند و به طور اصولی پژوهش و آموزش را به پیش می‌‌برند.سالنهای سخنرانی و اتاقهای تشریح بایستی طوری گنجانده شوند که فعالیت بیمارستان توسط ناظرین مختل نشوند. بخشها باید بزرگ باشند تا هم ملاقات کنندگان و هم ناظران را در خود جای دهند. امکانات و نیازهای ویژه بیمارستانهای پزشکی ایجاب می‌کند اتاقها به صورت ویژه‌ای طراحی شوند. مفهوم طرح ریزی موقعیت:. محل پروژه باید دارای فضای کافی برای بخشهای اقامتی مستقل و دپارتمانهای مختلف بیمارستان باشد. بایستی در منطقه آرام باشد و در آینده نیز احتمال ساخت و ساز در اطراف آن وجود نداشته باشد مگر اینکه توسط محلهای مجاور تفکیک و مستثنی شده باشد. تجهیزات نبایستی بر اثر مه گرفتگی، باد شدید، گرد و غبار، دود، بو و حشرات آسیب ببیند. زمین نباید آلوده باشد و برای گسترش فضا، زمینهای آزاد اطراف نیز در نظر گرفته شوند. جهت:. بهترین جهت برای اتاق درمان و جراحی بین شمال غربی و شمال شرقی است. نمای بخش پرستاری در جهت جنوب به جنوب شرقی مناسب است آفتاب صبحگاهی دلپذیر، گرمای کم، مزاحمت کم نور آفتاب (احتیاج به تاریک کردن اتاق نیست)، هوای ملایم در عصر ها، اتاقهایی که رو به شرق و غرب هستند به نسبت دارای آفتاب گیری بیشتر هستند اگر چه از آفتاب زمستانی بهره کمتری می‌‌برند. جهت بخشهای بیمارستان که دارای اقامت متوسط کوتاهی هستند مهم نیست برخی مقررات انظباطی تخصصی حکم می‌کنند که بیماران در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرند که اتاقهای رو به شمال برای آنها مناسب است. تصویر:. یک بیمارستان قرار است گسترش یابد، طراحی آن شامل چهار فاز سازندگی می‌شوند یک محیط بسته بزرگ که شامل یک پارک ساخته خواهد شد که پنجره‌ها بتوانند رو به آن باز شوند بدون آنکه صدا مزاحمت ایجاد کند. اشکال ساختمانی درمانگاه بیماران سرپایی:. محل درمان بیماران سرپایی دارای اهمیت ویژه‌ای است. جداسازی مسیر بیماران سرپایی و بیماران بستری شونده باید در اوائل برنامه ریزی مد نظر قرار گیرد.با این حال راه دسترسی به دپارتمانهای پرتو ایکس و جراحی بایستی نزدیک باشد. امور مربوط به بیماران سرپایی هر روز مهمتر می‌شوند. بنابراین به اتاق‌های انتظار بزرگتر و اتاقهای درمان بیشتری نیاز است. راهروها:. راهروها باید برای بیشترین جریان گردشی طراحی شوند. در کل، راهروهای دسترسی بایستی حداقل دارای 501 متر پهنا داشته باشند. راهروهایی که بیماران را با تخت متحرک جابجا می‌کنند باید حداقل دارای پهنای موثر 252 متر باشند. سقف معلق در راهروها می‌توانند تا 402 متر ارتفاع داشته باشند. پنجره‌های نورگیر و هواگیر نبایستی بیش از 25 متر از یکدیگر فاصله داشته باشند. پهنای مفدار راهروها نباید توسط برآمدگیهای دیوار، ستونها و عناصر دیگر ساختمان مختل و محدود شود. در را هروهای بخش باید با توجه به مقررات داخلی در برای خروج دود سیگار تعبیه شود. درها:. در طراحی درها بهداشت باید در نظر گرفته شود. لایه سطحی در بایستی دارای مقاومت بلند مدت در برابر نظافت مداوم توسط تمیزکننده‌ها و میکروب کشها باشد و بایستی طوری طراحی شود که مانع انتقال صدا، بوهای نا مطبوع و جریان هوا باشند. درها نیز بایستی دارای همان استاندارد عایق بندی در برابر صدا باشد که دیوارهای اطراف از آن برخوردارند. چوب دوروکشه در باید حداقل توانایی کاهش صدا تا25 دسی بل را داشته باشد. ارتفاع دقیق دربها به نوع و عمل آنها بستگی دارد. درهای معمولی m 202 -102 دروازه‌های عبور وسایل نقلیه m 502 ورودی انتقالات m 802- 702 حداقل ارتفاع در جاده‌های ورودی m 503 پله ها:. به خاطر دلایل سلامتی، پله‌ها بایستی طوری طراحی شوند که در مواقع لزوم ظرفیت تمام گردش عمومی را داشته باشند البته مقررات ساختمان سازی ملی نیز بایددر نظر گرفته شوند. پلکانها باید در هر دو طرف نرده داشته باشند و بدون بر آمدگی پیشبن باشند(بدون لبه برآمده) پله‌های پیچ دار (حلزونی) نمی‌توانند در مقررات مربوط به پله‌ها گنجانده شوند.پهنای موثر عرض پله‌ها و پاگردها باید حداقل دارای 501 متر باشند واز502 متر تجاوز نکنند. درها نباید پهنای مفید پاگردها را اشغال ومحدود کنند و با توجه به مقررات بیمارستان، درهای رو به راه‌پله باید به طرف خروجی باز شوند. می‌توان پله‌هایی با ارتفاع m m170 داشت و حداقل عمق پاگذار آن mm280 باشد. بهتر است نسبت ارتفاع عمق پاگذار 300تا150 میلی متر باشد. آسانسور ها:. آسانسورها انسانها، دارو ها، ملحفه‌ها و تختهای بیمارستانی را بین طبقات جابجا می‌کنند و به خاطر مسائل بهداشتی و زیبایی بهتر است آسانسورهای جداگانه‌ای را برای هر کدام این اهداف در نظر گرفت. در ساختمانهایی که مراقبت، معاینه و درمان در طبقات بالایی انجام می‌‌گیرند حداقل دو آسانسور برای انتقال تخت لازم است. اتاقک آسانسور باید به اندازه‌ای باشد که جا برای یک تخت ودو همراه وجود داشته باشد. سطوح داخلی کابین باید صاف، قابل شستشو و به راحتی قابل ضد عفونی باشد. کف آن نباید سر باشد چاه آسانسور باید ضد آتش باشد. برای هر صد تخت یک آسانسور چند منظوره باید تعبیه شود و تعداد این آسانسورها در بیمارستانهای کوچکتر حداقل دو دستگاه باید باشد، بعلاوه حداقل بایستی دو آسانسور کوچکتر برای تجهیزات قابل حمل، کارکنان وملاقات کنندگان وجود داشته باشد:. ابعاد دقیق آسانسور:. m 201 × 90 ابعاد دقیق چاه آسانسور:. m 501 × 251 [ویرایش] مسیریابی برای جلوگیری از انتقال میکروب بر اثر تماس، فعالیتهای مختلف جداگانه‌ای می‌‌بایست صورت گیرد. سیستم تک راهرویی که در آن بیماران جراحی شده و بیماران آماده جراحی، کارکنان آماده جراحی و کارکنان پس از انجام عمل و حمل وسایل تمیز و کثیف از یک راهرو استفاده می‌کنند دیگر استاندارد نیست. بهتر است سامانه دو راهروی داشته باشیم که در آن بیماران و کارکنان یا بیماران و وسایل غیر تمیز از یکدیگر جدا باشند. هنوز بهترین نوع این موارد مشخص نشده است و بنابراین به صورت جداگانه در نظر گرفته می‌شوند. یک راهبرد موثر، جدا کردن جریان بیماران از محل کار مورد استفاده کارکنان گروه جراحی است. اتاقهای جراحی اصلی تعدادی اتاق ملزومات و کار در مجاورت مستقیم اتاق جراحی هستند. اتاق جراحی باید به گونه‌ای طراحی شود تا هر چه بیشتر به شکل مربع شباهت داشته باشد تا کار در هر جهت از تخت جراحی به راحتی انجام گیرد. اندازه مناسب می‌تواند 506 × 506 متر با ارتفاع 3 متر و اضافه ارتفاع 700 m برای تهویه و خدمات دیگر باشد. اتاقهای جراحی بهتر است یکسان باشد تا حداکثر انعطاف پذیری را داشته باشند و عملها روی میز قابل حملی صورت گیرد که بر روی پایه‌ای ثابت در وسط اتاق سوار شده باشد. نور طبیعی از نظر روانشناختی دارای امتیاز خاصی است که جلوگیری از آن تقریبا غیر ممکن می‌‌نماید. واگر هم امکان آن وجود داشته باشد باید سیستمی وجود داشته باشدکه به طور کامل جلوی نفوذ این نور را بگیرد(برای مثال عملهای جراحی چشم در فضای خیلی تاریک انجام می‌گیرد) امروزه اتصالات خدماتی و وسایل فنی معمولا از طریق تجهیزات بیهوشی معلق تأمین می‌شود. در غیر این صورت ،اتصالات خطوط خلاء، اکسید نیتروس و برق اضطراری بایستی حداقل 201 متر بالاتر از سطح کف اتاق قرار گیرند. جدا کردن بخشهایی که در حد بالای میکروب زدایی شده اند(استریل) و وسایل استریل نیز به آنجا ارسال می‌شود بسیار مهم است. تقسیم اتاق عمل به دو قسمت عفونی و غیر عفونی یک بحث پزشکی است اما عمل هوشیارانه و منطقی است. کف اتاق و سطح دیوارها باید بسیار صاف و قابل شستشو باشند از نصف برآمدگیهای تزئینی و سازه‌ای باید جلوگیری کرد. اتاق بیهوشی اندازه اتاق بیهوشی باید تقریبا 803×803 متر باشد و درهای آن نیز کشویی و برقی باشد و به اتاق عمل باز شوند(پهنای 401 متر)این درها باید دارای دریچه و شیشه‌ای باشند تا بتوان با اتاق جراحی ارتباط تصویری داشت. اتاق بایستی مجهز به یخچال ،سینک آب ،لوله دستشویی و آبکشی، کابینت جهت نگهداری لوله هلی جراحی ،اتصالات تجهیزات بیهوشی. برق اضطراری باشد. اتاق ترخیص بیهوشی:. این اتاق به اتاق بیهوشی شباهت دارد در ورودی به راهروی کاری باید لولایی و بدون چفت با عرض 251 متر باشد. اتاق شستشو:. تقسیم اتاق شستشو به بهداشتی ومعمولی ایده ال است اما از نقطه نظر بهداشت یک اتاق تکی کافی است. حداقل پهنای اتاق باید801 متر باشد. برای هر اتاق جراحی بایستی سه دست و صورت شویی (سینک) که آب را به اطراف نمی‌پاشد وجود داشته باشدکه از طریق پدالهای پایی کنترل شوند .بایستی دارای دریچه دید باشند و اگر هم برقی هستند بایستی با پدالهای پایی باز شوند. اگر صرفه جویی در الویت دارد می‌توان از درهای لولایی چرخش استفاده کرد. اتاق اشیاء استریل:. اندازه این اتاق دارای انعطاف پذیری بیشتری است اما بایستی به اندازه کافی فضای قفسه و کابینت وجود داشته باشد و بتوان به طور مستقیم از اتاق عمل به آن دسترسی داشت. به ازای هر اتاق عمل اشیاء استریل به مساحت تقریبی ده متر مربع نیاز است. اتاق تجهیزات:. اگر چه دسترسی مستقیم به اتاق عمل ارجح است این کار همیشه ممکن نیست اگر دسترسی مستقیم امکان‌پذیر نباشد اتاق تجهیزات بایستی تا حد امکان نزدیک اتاق عمل باشد تا مدت انتظار کمتر شود. اتاقی به اندازه 20متر مربع باید در نظر گرفته شود. اتاق زیر مجموعه استریل:. این اتاق را می‌توان مستقیم یا غیر مستقیم به بخش استریل اتاق عمل مرتبط کرد. این اتاق شامل یک بخش بهداشتی برای اشیاء استریل شده و یک بخش معمولی برای اشتباه غیر استریل است. تجهیزات آن بایستی شامل سینک، سطح انبار، سطح کار و استریل کننده‌های بخار باشد. وصل کردن یک اتاق زیر مجموعه استریل (ساب استریل) به چندین اتاق عمل می‌تواند مشکلات بهداشتی بوجود آورد که این کار نباید صورت گیرد. توجه داشته باشید که ابزار جراحی در واحد استریلیزه مرکزی آماده می‌شوند که خارج از محوطه جراحی قرار دارد. اتاق گچ گیری:. به خاطر مسائل بهداشتی، این اتاق نباید در محوطه جراحی باشد بلکه در محوطه بیماران سرپایی بایستی قرار گیرد در واقع اورژانس بیمار بایستی از لابی‌های مختلف عبور کند تا به اتاق عمل برسد. تجهیزات شرایط پس از عمل فناوری اتاق بهداشت و تهویه هوا:. سیستم تهویه هوا جزئی حیاتی از فناوری اتاق بهداشت است نمونه معمولی آن از جابجایی کم،لزرش با سرعت ثابت حرکت هوا (m s 450)استفاده می‌کند که تمام میکروبها و ذرات رها شده را به خارج می‌‌راند. یک سیستم دمنده جهت دار هوا نیز برای به حداقل رساندن لرزش هوا و یکنواختی آن هوا را به داخل اتاق عمل می‌‌دمد. بنابراین می‌توان به مقدار زیاد از ترکیب هوای آلوده و هوای تازه (هوای اتاق بهداشت) جلو گیری کرد. برای حفظ بهداشت و تمیزی تجهیزات جراحی به مسافتی به ابعاد تقریبی 003×003 متر نیاز است. همچنین سیستم تهویه هوا پیش از آماده کردن مقدار هوا مورد نیاز، از طریق تصویه، رقیق و فشرده کردن هوا سطح اجرام زنده هوایی را می‌‌کاهد. برای مثال برای اطمینان از آلودگی زدایی هوا بین اتاقهای عمل به15تا20 بار تعویض هوا در ساعت نیاز است. برای ایجاد منطقه‌ای در اتاق عمل که تا حد امکان فاقد جرمذره باشد از ورودی کنترل نشده هوا از طریق اتاقهای مجاور به داخل اتاق عمل بایستی جلوگیری کرد.این کار را می‌شود از طریق هوا بندی اتاق عمل (تمام درزها در طی ساخت بایستی پر شوند) و با تغییر فشار انجام داد (یعنی بالاترین فشار که در اتاق عمل است به تدریج در اتاق بیهوشی کمتر ودر اتاقهای دیگر به حداقل می‌‌رسد تا با بوجود آمدن تفاوت فشار هوا از اتاق عمل به اتاقهایی که به مراقبت کمتر احتیاج دارند حرکت کند) بنابراین پنجره‌های اتاق عمل بایستی دارای دریچه‌های مشبک تهویه هوا با قابلیت هوابندی کامل باشند . فعالیتهای جنبی:. اتاقهای فعالیت‌های جنبی ضروری نیست که در نزدیکترین مجاورت اتاقهای عمل قرار گیرند. این اتاقها بوسیله راهرویی که مورد استفاه بیمار نباشد جدا شوند. اتاق پرستارها:. ابعاد این اتاقها بستگی به بزرگی دپارتمان جراحی بیمارستان دارد. باید فرض شود که در هر تیم جراحی هشت عضو دارد(پزشکها،پرستارهای اتاق عمل، پرستارهای بیهوشی) اگر واحد جراحی دارای بیش از دو اتاق عمل باشند مناسب است که سیگاریها را از غیر سبگاریها جدا کرد. این اتاق راحتی باید دارای تعداد صندلی کافی، کابینت و یک سینک باشد. محل کار پرستارها:. این اتاقها می‌‌بایستی دارای موقعیت مرکزی باشند و دارای شیشه‌های بلند تا راهروی کاری از آن طریق دیده شود. علاوه بر میز تحریر آنها باید دارای کمد و کابینت و دیوارهای بلند برای نصب برنامه‌ها باشند. اتاق گزارشات:. این اتاقها که نیاز آنها مطلق نیست نباید بیش از 5 متر مربع باشنددر این اتاقها جراحان پس از عمل گزارش آن را تهیه می‌کنند. داروخانه یک داروخانه به مساحت 20 متر مربع می‌تواند انواع مواد بیهوشی ،داروهای جراحی و مواد دیگر را در خود جای دهد بخصوص که دارای قفسه‌های گردشی باشد. اتاق نظافت:. مساحت 5 متر مربع برای چنین اتاقی کافی است این اتاقها بایستی به اتاق عمل نزدیک باشند زیرا پس از عمل میکروب‌زدایی (ضد عفونی) و تمیز کردن ابزار صورت می‌گیرد. جایگاه تختهای تمیز:. در نزدیکی محدوده لابی بیماران بایستی فضای کافی جهت قرار دادن تختهای تمیز شده و آماده وجود داشته باشد. مقدار مورد نیاز عبارتست از یک تخت تمیز اضافی برای هر میز جراحی. آبریزگاه به خاطر مسائل بهداشتی مستراح‌ها بایستی خارج از محدوده جراحی و فقط در سرسرای (لابی) بیماران قرار گیرد. ملزومات اتاق بازگشت هوشیاری:. اتاق بازگشت هوشیاری باید بتواند چندین بیمار عمل شده از اتاقها ی جراحی مختلف را در خود جا دهد. تعداد تختهای محاسبه شده باید51 برابر تعداد اتاقهای عمل باشند. اتاق مجاورآن اتاق شستشو با چند سینک است. پرستاری می‌‌بایستی دارای یک جایگاه نظارتی باشد که از آن بتواند بر همه بیمارها تسلط داشته باشد. طراحی اتاق باید طوری باشد که نور طبیعی بتواند وارد آن شود تا بیمارها بتوانند خود را با ساعات شبانه روز تطبیق دهند. رعایت نکات ایمنی در جراحی اتاق جراحی باید از طریق درهای کشویی برقی به اتاقهای بیهوشی، ترخیص شستشو واشیاء استریل ارتباط داشته باشند. این درها بایستی در خارج از اتاق عمل نصب شوند تا فضای اتاق را اشغال نکنند. به خاطر مسائل بهداشتی، سیستم باز کردن درها باید با پدالهای پایی کنترل شود در اتاق فعالیتهای جنبی درهای محوری (بدون جفت) با پهنای یک متر تا 1.25 متر کافی است این نکته بایستی در نظر گرفته شود که اتاقهای اصلی بیهوشی دارای ترکیبی انفجار کننده از گازها هستند (بخارها، اکسیژن، اکسید نیتروژن) این گازها ممکن است به محدوده جراحی اتاقهای آماده کردن بیمار و گچ گیری رخنه کنند برای مقابله با جمع شدن گازهای بیهوشی در اتاق اتصالات الکتریکی و الکتروپزشکی بایستی حداقل در ارتفاع 1.20 متر از سطح کف اتاق قرار گیرند. به وسیله کف رسانای اتاقها را با هم برابر کنید. رطوبت هوا را بین 60% تا 65% حفظ کنید. اتاقهایی که جهت نگهداری مواد بیهوشی به کار می‌‌روند بایستی ضد آتش باشند و به اتاقهای عمل، زایمان و بیهوشی راه نداشته باشند. روشنایی روشنایی در اتاق عمل بایستی قابل تنظیم باشد تا با توجه به موقعیت برش جراحی، نور را بازاویه‌های مختلف بتاباند. متداول‌ترین سیستم روشنایی چراغهای جراحی سقفی متحرک هستند این سیستم متشکل از یک روشنایی اصلی است که دارای حرکت چرخشی و زاویه‌هایی است و یک لامپ جنبی که بر روی یک بازوی ثانوی سوار است. روشنایی اصلی از تعداد زیادی لامپ کوچک ساخته شده است تا از ایجاد سایه‌های خیلی تاریک جلوگیری شود. امروزه اتاقهای عمل تخم مرغی شکل با روشنایی داخل سقفی نیز گاهی ساخته شوند مقررات روشنایی بیمازستانها شدت اسم روشنایی برای اتاقهای عمل را LUX 1000 و اتاقهای جنبی عمل را LUX 500 معرفی می‌کنند. استریل‌سازی مرکزی این مکان جایی است که تمام ابزار بیمارستان را آماده می‌کند. بیشتر این وسایل توسط دپارتمان جراحی (40%) و مراقبتهای ویژه، جراحی و داخلی (هر کدام 15%) استفاده می‌شود. به همین دلیل اتاق استریل‌سازی و مرکزی بایستی در نزدیکی این حوزه‌های تخصصی قرار گیرد توصیه می‌شود که مکانهای استریل‌سازی در جاههایی که دارای رفت‌وآمد کم (انسان و مواد) است قرار گیرند. تعداد استریل‌سازها بستگی به بزرگی بیمارستان و دپارتمانهای جراحی دارد و ممکن هست مساحت تقریبی 120-40 متر مربع را اشغال کنند. بخش مراقبتهای ویژه وظیفه بخش مراقبتهای ویژه (ICU) جلوگیری از اختلالات خطرناک فعالیتهای حیاتی بدن است:. برای مثال ،اختلالات تنفسی، دگرگشت (سوخت‌و‌ساز بدن) و قلب وعروق ،عفونتها،دردشدید و ازکارافتادگی اعضاء (کبد، کلیه) خدمات بخش مراقبتهای فشرده کنترل ودرمان وهمچنین مراقبت از بیمار است. در بیمارستانهای عادی که فاقد تخصص پزشکی خاصی هستند مرسوم است که مراقبتهای ویژه را به دوبخش جراحی وپزشکی داخلی تقسیم بندی کنند. ترتیب:. دپارتمان مراقبتهای ویژه بایستی یک بخش جداگانه باشد که فقط (بخاطر مسائل بهداشتی)از طریق لابی‌ها قابل دسترس باشد. توجه داشته باشید که براساس قوانین بیمارستان ،هر بخش مراقبتهای ویژه ،بایستی دارای بخش آتش‌نشانی جداگانه باشد. به غیر از سرسرای کارکنان و بیماران ،ملاقات کنندگان فقط بایستی از طریق سرسرای ملاقات کنندگان (اتاق انتظار) به این واحد دسترسی داشته باشد. درمرکز یک واحد مراقبتهای ویژه بایستی یک جایگاه کاری باز پرستاری قرار داشته باشد که به همه اتاق‌ها مشرف باشد .اتاق بازگشت هوشی بخش جراحی معمولا در قسمت مراقبتهای ویژه قرار دارد تا بیماران تحت مراقبت همان کارکنان قرار گیرند (توجیه اقتصادی) تعداد بیماران هر بخش مراقبتهای ویژه می‌‌بایستی بین شش تا ده باشد تا از انباشته شدن حجم کارکنان پزشکی و پرستاری جلوگیری شود وبهترین خدمت به بیماران ارائه شود. برای هرواحد (که دارای شش تا ده تخت است) میبایستی جایگا ه وظیفه پرستاران، جایگاه استریل (داروها و آماده سازی خون) یک اتاق مواد ویک اتاق تجهیزات در نظر گرفته شود. فضای لازمه تختها را می‌توان در ترتیب باز، بسته یا ترکیبی از ان دو قرار دارد. در ترتیب باز فضای کف اتاق بایستی بسیار زیاد باشد. تمام تختها بایستبی در معرض دید و نظارت جایگاه پرستارها باشند و دیوارهای (پارتیشن هایی) سبک ومتحرک، بیماران را از یکدیگر جدا می‌کند. این دیوارها بایستی دارای سبکی و ارتفاع آنها نصف سقف اتاق باشد. در ترتیب بسته اتاق‌ها ی جداگانه‌ای برای بیماران در نظر گرفته می‌شود که باز هم می‌‌بایستی تحت نظارت جایگاه مرکزی پرستارها باشند. از نقطه نظر بهداشتی و و روانشناختی ترجیح داده می‌شود زیرا بیماران در این مرحله بسیار آسیب‌پذیر هستند. یک را ه حل میانی که بسیار متداول است قرار دادن دو یا سه تخت در اتاقهای جداگانه است. ایده ال‌ترین طرح نقشه ستره‌ای است که در آن اتاق بیمار از جایگاه پرستاران در مرکز منشعب می‌شود.اما به خاطر محدودیت فضا روشهای سنتی متداولتر است. وظایف جانبی:. برای وظایف جانبی بخشهای زیر بایستی در نظر گرفته شود. اتاق عمل برای جراحی‌های جزئی(m 30-25) فضای آزمایشگاهی ،آشپزخانه ،ساب است(20m) اتاق مواد بهداشتی، اتاق معمولی، اتاق بهداشت، اتاق مهمانها،اتاق پزشک وظیفه، اتاق مدارک و در صورت امکان یک اتاق مشاوره و امکانات بهداشتی (با هماهنگی بخش بهداشت) بخش جراحی از نظر امکانات پزشکی می‌‌بایستی خود کفا و مستقل باشد.در کنار تمام تخت‌ها بایستی لوله، اکسیژن ،هوای فشرده وپمپ خلاء وجود داشته باشدو علاوه بر پریزهای برق متداول، پریزهای کم ولتاژ (برای سیستم فراخوانی پرستاران)و پریزهای پر فشار (مثلا برای تجهیزات پرتو ایکس) نیز بایستی تعبیه شود. بخش جراحی ویژه باید نزدیک و تا آنجا که می‌شود همسطح با دپارتمانهای جراحی و بخش پزشکی داخلی ویژه باشد. این بخش همچنین بایستی به پذیرش ومرکز خدمات عملیات اورژانس نیز نزدیک باشد. می‌‌بایستی با بخشهای بیماران سرپایی و جراحی مرتبط باشد همچنین توصیه می‌شود راههای دسترسی به آزمایشگاه کلینکی و بانک خون کوتاه باشد. بخش‌های مراقبت بخش‌های مراقبت بیماران بایستی در فضای بسته باشد و ترافیک انسانی‌ آن با طرح ریزی درست راهها به حداقل برسد. بخشها بایستی دارای پنجره‌هایی جهت ورود نور طبیعی باشد اما بخش‌های درمان ،اتاق پرستارها، داروخانه و غیره را می‌توان با چراغ روشن کرد. دپارتمانهای مراقبت دپارتمان‌های مراقبت هر کدام به تخصصی ویژه تقسیم می‌شوند و اینها نیز دارای زیر مجموعه‌های خود می‌‌باشند. برای ایجاد مراقبت و نظارت کافی تعداد تختها هر بخش نبایستی بیش از 16 تا 24 عدد باشد به خاطر استفاده صحیح از کارکنان معمولا دو جایگاه کاری در کنار هم قرار داده و به بخش بزرگی از ناحیه خدماتی پرستاران متصل می‌کنند (برای مراقبت حدود 30 تا34 بیمار). ترتیب اتاقها به وضعیت، نوع و درجه حاد بودن بیماری بستگی دارد. نواحی پرستاری زیر نیز بایستی متمایز باشند:. پرستاری عادی، مراقبت ویژه و فشرده تعداد تختها برای هر گروه مراقبتی در بخش مراقبت ویژه و فشرده کمتر است (بین 6 تا 12 تخت بسته به بزرگی بیمارستان)اتاق‌ها بایستی به گونه‌ای قرار گیرد که در کناره‌های تخت (دو طرف و قسمتهای تحتانی) فضای کافی برای حرکت و دسترسی وجود داشته باشد. تعداد کابینت‌ها و کمدها برای وسایل شخصی بیمار بایستی کافی باشد. (همچنین فضای کافی برای وسایل و تجهیزات مراقبتی مانند سینی متحرک و کمد وجود داشته باشد.
...

مجتمع‌های مسکونی در ایران
ب)مطالعات تطبیقی (مجتمع‌های مسکونی در ایران) در این قسمت به بررسی‌4 مجتمع مسکونی در سطح شهر مشهد می پردازیم که انتخاب این مجتمع‌ها به علت شباهت در فرم بافت بلوکها و تعداد واحدها می‌باشد. 1- مجتمع مسکونی 512 دستگاه:. علت انتخاب :. این مجموعه به سه دلیل مورد بررسی قرار می‌گیرد. به لحاظ تعداد طبقات و تعداد واحدها در هر طبقه و افراد بلوکها می‌تواند کمک خوبی برای پروژه‌ طراحی باشد. یکی از محدود مجتمعهایی است که مشارکت ساکنین در بهبود شرایط زیست محیطی بصورتی قوی و مثبت تاثیر گذار بوده است همچنین در این مجتمع میزان تغییرات ایجاد شده در واحد مسکونی و محیط اطراف در جهت انطباق با شرایط زیستی خانوار ، نمود چشمگیری می‌یابد و از این جهت نیز می‌تواند مورد بررسی و تحلیل واقع شود. 1- بررسی ویژگیهای کالبدی – فضایی مجموعه:. ساخت مجتمع‌ 512 دستگاه در سال 1356 شروع شد که وقوع انقلاب اسلامی موجب ایجاد وقفه‌ای در عملیات احداث آن گشت تا اینکه بالاخره در سال 1363 به بهره‌برداری رسید. زمین مجموعه متعلق به آستان قدس می‌باشد ساکنان آن در ابتدا خانواده‌های کارمندان بوده‌اند که در طی زمان و با نقل مکان عده‌ای از آنان، بافت جمعیتی مجتمع دستخوش تغییراتی گشته است. اما همچنان بافت غالب مجتمع از طبقه کارمندان دولت و فرهنگیان هستند. مجتمع در منطقه‌ای با تراکم زیاد واقع است. همجواریهای بافت بلافصل مجتمع اغلب مجموعه‌های مسکونی هستند. چنانکه در شرق آن مجتمع مسکونی 600 دستگاه در شمال آن مجتمع آپارتمانی خیام قرار دارند. همچنین درغرب مجتمع بافت اداری حاشیه خیام شامل اداراتی نظیر جهاد کشاورزی مدیریت شهری شهردایر مشهد و ... وجود دارند. ورودی اصلی مجموعه از بلوار وحدت در جنوب سایت می‌باشد و از محورهای شریانی در بافت پیرامونی آن می توان به بلوار فردوسی ، بلوار خیام و نیز بلوار فردوسی ،‌بلوار خیام و نیز بلوار شهید صادقی (بلوار سازمان آب)‌ اشاره کرد. مساحت سایت آن در حدود 510 هکتار (105960 متر مربع) می‌باشد که سطح اشغال مسکونی در همکف 14592 متر بوده و 90000 متر مربع به فضای باز مجتمع تعلق دارد . مراکز عمومی و خدمات شهری آن بسیار ناقص است و با آنکه زمین مدرسه و پارک و بخش ورزشی در طرح مجموعه پیش بینی شده است. لیکن هنوز احداث نشده‌اند. فضای تجاری برای مجموعه در طرح اولیه در حاشیه بلوار وحدت و ابتدای سایت در نظر گرفته شده بود که در طرح نهایی حذف گشته است فضایی نیز تحت عنوان فضای اداری در مرکز مجموعه وجود دارد فضای باز سامان یافته و نیز فضای سبز عمومی در مقیاس مجتمع وجود ندارد و ساکنان مجموعه در زمینه امکانات تفریحی و پر کردن اوقات فراغت از فضای تفریحی مجتمع 600 دستگاه همانند سایر مناطق مجاور این مجتمع استفاده می‌کنند. (این مطلب در ابتدای احداث مجموعه 512 دستگاه تقریبا 100٪ بوده که اکنون بعلت افزایش فضای سبز مجتمع 512 دستگاه از میزان آن کاسته شده است. همچنین در زمینه مراکز آموزشی و خدمات تجاری نیز ساکنان 512 دستگاه سربار مجتمع 600 دستگاه بود. و از امکانات این مجتمع استفاده می‌کنند فضای بازی کودکان که بطور مناسبی تجهیز و تدارک شده باشد وجود ندارد و در بعضی از موارد پارکینگ اتومبیلها بعنوان فضای باز ورزشی (عموما فوتبال) مورد استفاده قرار می‌گیرند در رابطه با مراکز درمانی نیز اکثر ساکنین به درمانگاه المنتظر واقع در بلوار سازمان اب مراجعه می‌کنند. مشکل ترافیک و رفت و آمد به جهت آنکه مجموعه به داخل شهر ایجاد شده است وجود ندارد. بررسی پلان طبقات. مجتمع دارای 512 واحد مسکونی در 64 بلوک 4 طبقه می‌باشد پلان واحدها بصورت تیپ بوده و در هر طبقه 2 واحد 2 خوابه هر کدام به مساحت 114 متر مربع قرار دارد و در کل مجتمع‌ همین یک تیپ پلان تکرار می‌شود بلوکها فاقد پیلوت بوده و از فضای باز بلوک بعنوان پارکینگ اتومبیلها استفاده می‌شود همچنین در راستای شرقی – غربی شکل گرفته و نور شمال و جنوب می‌گیرند. تنظیم حرارت واحدهای مسکونی در تابستان بوسیله کولر و در زمستان بتوسط بخاری صورت می‌گیرد. فقدان کانال کولر در واحدها موجب استفاده از کولرها در تراس خصوصا در طبقات همکف و اول گشته است سازه آن نیز از آجر تیرچه بلوک می‌باشد. از نکات مثبت واحدها می‌توان به نورگیری مناسب فضاها (نور شمال و جنوب) و همچنین تدارک فضاهای خدماتی و مرطوب (حمام – سرویس بهداشتی – انباری و آشپزخانه) در یک قسمت از پلان اشاره کرد. در مقابل از موارد منفی پلان ، می‌توان نکات زیر را برشمرد. عدم جداسازی فضای عمومی – خصوصی ، عدم ارتباط مناسب تراس با خوابها و آشپزخانه دوری آشپزخانه نسبت به ورودی عدم وجود رختکن و کفشکن در ابتدای ورود به خانه فقدان فضایی مناسب در ارتباط خوابها و پذیرایی ،‌دوری سرویسها بهداشتی و حمام از اتاقهای خواب نداشتن فیلتر ورودی (پیش ورودی) این مجتمع‌یکی زا محدود مجتمعهایی است که در زمینه مشارکت و ارتباط اجتماعی ساکنین به لحاظ بافت همگن ان خصوصا در ابتدای شکل‌گیری می‌تواند مورد بحث قرار گیرد . چرا که در آغاز سکونت افراد در این مجموعه فضاهای باز فاقد درختان سبز و بافت گیاهی بود. (دلیل این امر عدم قبول مسئولیت از سوی سازمان پارکها و فضای سبز در جهت ایجاد حفظ و نگهداری فضای سبز مجتمع 512 دستگاه می‌باشد درحالیکه همین سازمان در زمان مسئولیت فضای سبز مجتمع 600دستگاه را که در مجاورت این مجموعه قرار داردعهده‌دار بوده و بخوبی از عهده انجام این امر بر می‌آید. به همین جهت به همت ساکنین و با برنامه ریزی صورت گرفته درختان و بافت گیاهی در فضای باز مجتمع کاشته شده و مسئولیت آبیاری و نگهداری فضای سبز هر بلوک به صورت نوبتی به سرپرستان دو واحد مسکونی در هر شب محول گردید. بدین صورت فضاهای باز مجموعه بتدریج دارای فضای سبز گردیده و اکنون بطور نسبی از بافت گیاهی مناسبی برخوردار است. این امر می‌تواند نمونه موفقی از مشارکت اجتماعی ساکنین، در بهبود فضای زیستی محیط مسکونی تلقی گردد. بتدریج و با نقل مکان عده‌ای از ساکنین اولیه بافت اجتماعی مجموعه و میزان همکاری افراد، دستخوش تغییراتی گردید که البته هنوز در سطح مناسبی قرار دارد. عدم وجود فضای جمعی سامان یافته در مقیاس مجتمع ، از دیگر مشکلات مجموعه است. همچنین فضای بازی کودکان بطور مناسب وجود ندارد و اغلب از پارکینگ اتومبیلها در فضای باز استفاده می‌شود. فقدان امنیت در مجموعه یکی دیگری از مواردی است که توسط ساکنان به آن اشاره شده است. موارد ناراحت کننده محیطی از سوی ساکنان، بصورت زیر عنوان شده است. عموما از سرو صدای رفت و آمد مشترک بودن در تسهیلات و نداشتن استقلال فضایی شکایت داشتند البته به موارد دیگری نظیر نداشتن فضای تفریح ، مشکلات نظافت، مزاحمت همسایگان ، فقدان امنیت و سرو صدای ناشی از بازی کودکان نیز اشاره شده است. 3- مجتمع مسکونی غدیر:. علت انتخاب ویژگی مشترک این مجتمع با سایت مورد نظر موارد زیر می‌باشد. - بلوکها 4 طبقه و هر طبقه دو واحد می‌باشد و استفاده از نور شمال و جنوب برای هر واحد که می‌تواند کمک مفیدی در روند طراحی در سایت مورد نظر داشته باشد. - وجود فضاهای باز بین بلوکها بررسی ویژگیهای کالبدی – فضای مجموعه:. این مجتمع در منطقه شمال بلوار وکیل ابد و در منطقه قاسم آباد و در حاشیه دو خیابان اصلی 35 متری شریعتی و 35 متری فلاحی ، واقع شده و دارای دسترسی‌های سریع و مناسب به مرکز شهر می‌باشد دسترسی آن به بلوار وکیل‌آباد از طریق سه راهی زندان و بلوار فلاحی صورت می‌گیرد. کاربری عمده داخل سایت، مسکونی بوده و مجموعه فاقد فضاهای جمعی و نیز فضاهای تجاری تفریحی و یا فرهنگی – مذهبی می‌باشد. نظم توده بلوکها بصورت خطی و ردیف است و هر دو بلوک مقابل هم دارای یک فضای سبز در مقیاس دو بلوک می‌باشند دسترسی سواره برای دو بلوک هم در سمت دیگر از طریق یک خیابان 510 متری که به هر دو بلوک سرویس می‌دهد صورت می‌گیرد (در یک سمت هر بلوک، محور سواره و در سمت دیگر فضای سبز در مقیاس دو بلوک قرار دارد.) برای سیستم سرمایشی مجموعه پیش بینی کولر ابی شده و سیستم گرمایشی در زون غربی سیستم حرارت مرکزی و در زون شرقی بخاری و آبگرمکن می‌باشد. نما نیز تلفیقی از آجر پلاک 3 سانتی‌متری و سیمان است. از لحاظ سیستم سازه‌ای دیوارها و سقف از بتن مسلح بوده که به روش جدید قالب تونلی بتن‌ریزی شده و در هر حرکت قالب بندی بتن‌ریزی کامل یک طبقه به انجام می‌رسد. بعبارت دیگر سقف و دیوارها بصورت یکپارچه و همزمان ایجاد شده و عملا تیر و ستون وجود ندارد و اعضاء سازه‌ای حالت یکپارچه دارند. همچنین در ساخت آن از دیوار برشی نیز استفاده شده است. بررسی پلان طبقات عملیات اجرایی این مجتمع در سال 1376 توسط شرکت سرمایه‌گذاری مسکن بانک مسکن در زمینی به مساحت 66568 متر مربع و زیربنایی معادل 110000 متر مربع آغاز گشته است. که همچنان ادامه دارد. مجموعه به دو فاز 1 و 2 تقسیم می‌شود. فاز 1 تحت عنوان زون غربی دارای 619 واحد می‌باشد. واگذاری واحدها نیز از طریق ثبت نام دارندگان حساب سرمایه‌گذاری بانک مسکن بر حسب امتیاز و نیز پرداخت مبلغ واحد مورد نظر صورت می‌گیرد. فاز 2 مجموعه تحت عنوان زون شرقی دارای 360 واحد بوده و عملیات اجرایی آن تاکنون ادامه دارد کل مجموعه (فاز 1 و 2 ) دارای 979 واحد در 157 بلوک می‌باشد تعداد طبقات بلوکها 4 طبقه بوده و تعداد واحد در هر بلوک 4 تا 8 واحد می‌باشد جهت قرارگیری بلوکها بصورت شرقی- غربی بوده که موجب تامین نور شمال و جنوب برای واحدهای مسکونی می‌شود. در پیلوت بلوکها ،‌ پارکینگ 6 وسیله نقلیه و انبار به تعداد واحدها قرار گرفته است. در طبقه همکف نیز یک واحد مسکونی به مساحت 77 متر مربع قرار می‌گیرد. پلان واحدها در 6 تیپ طراحی شده است بدین صورت که دارای یک تیپ یک خوابه به مساحت875 متر مربع، چهار تیپ دو خوابه به مساحتهای 875 ، 77 ، 96 ، 112 متر مربع و دو تیپ سه خوابه به مساحتهای 112 و 129 متر مربع می‌باشد البته علیرغم گونه گونی که در متراژ واحدها دیده می‌شود در فضاهای داخلی و نحوه ارتباط فضاها، تنوع چندانی مشاهده نمی‌شود. این مطلب می‌تواند ناشی از نوع سیستم ساخت مجموعه و ضوابط سازه‌ای دست و پاگیر آن باشد بهمین جهت بین یک واحد دو خوابه و سه خوابه به لحاظ سازمان فضایی ، تفاوت چندانی مشاهده نمی‌شود و تنها تفاوت آن اضافه شدن یک خواب (با جابجایی یک دیوار که حدفاصل دو واحد قرار دارد.) می‌باشد. سهم فضایی قسمتهای مختلف نظر آشپزخانه سرویس بهداشتی و .... در تیپهای مختلف به یک نسبت رعایت نشده است. چنانکه آشپزخانه در بعضی از واحدها بزرگ یا بسیار کوچک و یا بلند و طولانی می‌باشد همچنین حمام که در دو تیپ دوخوابه و نیز تیپ یک خوابه با سرویس بهداشتی ادغام شده و در یک فضا قرار رگفته است که مطلوب نمی‌باشد. نکته دیگر وجود کریدورهای طولانی (دالان) می‌باشد که نقش ارتباطی بین قسمتهای مختلف واحد مسکونی را بر عهده دارد و اغلب واحدها میزان زیادی از فضا را به شکل نامطلوب به هدر داده است. جمع‌بندی:. در مجموع می‌توان به مطالب زیر در مورد سایت مجموعه و پلان طبقات اشاره کرد:. پلان طبقات علیرغم گوناگونی در متراژ و تعداد خوابها تنوع چندانی ندارد و کیفیتهای فضایی در واحد مسکونی در حد پایینی می‌باشد که این مطلب می‌تواند ناشی از غلبه سیستم سازه‌ای بر ترجیحات معماری باشد تنها نکته مثبت ، نورگیری مناسب شمال-جنوب واحدها است. طراحی سایت مجموه و نیز نحوه قرار گیری توده و فضا بصورتی یکنواخت صورت پذیرفته و فاقد هرگونه تنوعی می‌باشد همچنین مجموعه از دارا بودن مراکز تجاری ، تفریحی و فرهنگی – مذهبی محروم بوده فضاهای جمعی در مقیاس مجتمع وجود ندارد. تنها فضاهای باز جمعی که می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد فضاهای ما بین دو بلوک روبرو می‌باشد که در صورت ساماندهی مناسب می‌تواند مورد استفاده مطلوب قرار گیرد. دسترسی سواره نیز توسط خیابانهای 510 متری صورت می‌گیرد که بعلت پیوستگی خیابانها بافت مسکونی را به قطعات کوچک تقسیم نموده و باعث تداخل شدید حرکت سواره و پیاده می‌شود همچنین طولانی بودن محورهای سواره و عرض آنها موجب تشویق رانندگان اتومبیلها به سرعت زیاد شده و منجر به تصادفات شدید در بافت مسکونی خواهد شد. در نهایت می‌توان به این نکته اشاره کرد که به علت فقدان یک فضای باز جمعی که موجب ساماندهی مجموعه حول آن فضا شود. و نیز قطع مکرر بافت مسکونی توسط محورهای دسترسی سواره با عرض زیاد ، روح یک مجتمع واحد در بلوکهای مجموعه دیده نمی‌شود و می‌توان جزیره بوجود آمده بین محورهای دسترسی سواره را در هر بخش خود بعنوان یک مجموعه در نظر گرفت. تنها عنصری که می‌تواند القا کننده وجود یک مجموعه 1000 واحدی باشد تشابه نمای بلوکها و نیز پیروی همه بلوکها از نظم ردیفی و خطی در جهت شرقی – غربی می‌باشد و نه چیزی دیگری مجتمع مسکونی 624 واحدی گلبهار علت انتخاب :. از نظر تعداد طبقات و فرم بلوکها و تعداد خوابها در هر واحد مشابه طراحی سایت مورد نظر است. - قرارگیری سایت مجتمع در یک شهر جدید بررسی ویژگیهای کالبدی – فضای مجموعه:. این مجتمع در فاصله سالهای 81 که آغاز طراحی آن بود تا 85 که مراحل پایانی ساخت آن انجام شده است در یک سایت دایره شکل قرار دارد. این مجتمع شامل 624 واحد مسکونی که قالب 42 بلوک که هر کدام شامل 8 واحد است می‌باشد. از لحاظ سیستم سازه‌ای ، دیوارها و سقفها بصورت پیش ساخته می‌باشد که توسط کارخانه خانه سازی طراحی واحدها انجام گرفته و مراحل ساخت آن با سرعت بالا انجام شده است و فقط مونتاژ قطعات ساختمان در محیط سایت مجتمع انجام شده است. جمع بندی در مجموع می‌توان به مطالب زیر در مورد سایت مجموعه و پلان طبقات اشاره کرد. پلان طبقات تنوع چندانی ندارد و کیفیتهای فضایی دو واحد مسکونی در حد پایینی است که این مطلب می‌تواند ناشی در غلبه سیستم سازه‌ای بر ترجیحات معماری باشد . تنها نکته مثبت ، نورگیری مناسب شما ل- جنوب واحدهاست. طراحی سایت مجموعه و نیز نحوه قرارگیری توده و فضا، بصورتی یکنواخت صورت پذیرفته و فاقد هرگونه تنوعی می‌باشد غیر از این واحدها قسمت میانی که حول حیاط مرکزی آن تجمع کرده‌اند. جدا کردن مسیرهای سواره در پیاده فیزیکی ویژگی‌های این مجتمع می‌باشد. 4- مجتمع مسکونی ولی عصر علت انتخاب :. از نظر طبقات و فرم بلوکها و تعداد خوابها در هر واحد مشابه طراحی سایت مورد نظر می‌باشد. بررسی ویژگیهای کالبدی – فضایی مجموعه:. این مجتمع در فاصله سالهای 73-69 توسط شرکت سرمایه‌گذاری مسکن با مشارکت بانک ملی ایران در زمینی به شکل مثلث واقع در بلوار آب و برق – انتهای کوی تجریش به مساحت 76483 مترمربع با زیربنایی حدود 52000 متر مربع ساخته شده و از اواسط سال 73 به صاحبان سپرده سرمایه‌گذاری بانک مسکن بر حسب امتیاز واگذار گردیده است. مجموعه ولیعصر شامل 312 واحد مسکونی است که در قالب 52 بلوک 6 واحدی شکل گرفته‌اند. و هر دو بلوک در مجاورت یکدیگر استقرار یافته‌اند. بعبارت بهتر می‌توان گفت که این مجتمع شامل 26 بلوک است که هر بلوک از 2 ژوئن 6 واحدی تشکیل شده است. این واحدها در ارتفاع 3 طبقه روی پیلوت ساخته شده آند کاربریهای واقع در بافت پیرامونی مجموعه عبارتند از :. 1- مسکونی 2- تجاری 3-آموزشی 4- اداری 5- فرهنگی – مذهبی 6- فضای سبز بررسی پلان طبقات پلان تمام واحدها،‌ در دو تیپ، دو خوابه با مساحت 100 متر مربع و سه خوابه با متراژ 130 متر مربع طراحی شده‌اند هر طبقه دارای 2 واحد شامل یک واحد دو خوابه و یک واحد سه خوابه می‌باشد که در تمامی بلوکها تکرار شده و بدین جهت تنوعی در مجموعه دیده نمی‌شود همه بلوکها در نقاط مختلف سایت در یک جهت استقرار یافته‌اند و در این زمینه نیز تغییر به چشم نمی‌خورد. اغلب فضاهای داخلی از نورگیری مناسبی برخوردارند بطوریکه آشپزخانه و یک خواب نور شمال و پذیرایی و خواب دیگر،‌ نور جنوب می‌گیرند. همچنین در طراحی واحدها به جداسازی فضای عمومی از خصوصی توجه خاصی مبذول گشته است. از نقاط ضعف پلان نیز می‌توان به موارد زیر اشاره نمود. قرار گیری تراس (که عمدتا برای خشک کردن لباس استفاده می‌شود. در مجاورت پذیرایی عدم ارتباط تراس با آشپزخانه دور بودن سرویس بهداشتی از اتاقهای خواب ،‌مبلمان نامناسب آشپزخانه طولانی بودن راهرو ارتباطی ورودی به اتاقهای خواب و عدم نور مناسب آن خصوصا در واحدهای سه خوابه و در پلان پیلوت نیز به مجاورت تاسیسات با انبارها اشاره کرد که بخاطر وجود تاسیسات در مجاورت انبارها، فضای انبارها مرطوب شده و از آن نمی‌توان جهت نگهداری طولانی مدت مواد غذایی استفاده کرد. بررسی سایت مجتمع دید و منظر بلوکها یکسان نیست بطوریکه واحدهای مشرف به بلوار 8 شهریور دید به مناظر طبیعی (ارتفاعات اطراف) دارند ولی واحدهایی که در مرکز مجموعه واقع شده‌اند در مقابل خود شاهد فضاهای داخلی مجموعه و بلوکهای مقابل خود هستند با صرفنظر از این مساله در مجموع می‌توان گفت که تمامی واحدها از دید و منظر مناسبی برخوردارند. در مورد سایت مجموعه می‌توان به نکات زیر اشاره کرد. نکات مثبت 1- مسیر نیمه خصوصی پیاده از بین فضای سبز و با سنگفرش متفاوت و عرض کم که به آن جنبه‌ای خصوصی می‌بخشد. 2- کاشت درختان همیشه سبز در مقابل پیلوتها برای جلوگیری از دید نامطلوب از واحدهای مقابل به محدوده پارکینگها 3- وجود دو ورودی برای مجموعه و کنترل آن توسط نگهبانی 4- وجود مدیریت مجتمع و سالن چند منظوره در فضای باز مرکزی مجتمع 5- کاشت درختان سبز و نیز توده فشرده گیاهان برای جداسازی حریم سواره و پیاده از فضای نیمه خصوصی مقابل بلوکها 6- جهت قرارگیری بلوکها بر اساس شمال و جنوب که استفاده از بهترین نورها (نور جنوب و شمال) را ممکن می‌سازد. همچنین فاصله بلوکها به لحاظ سایه اندازی بر هم رعایت شده است چنانکه سایه بلوکها بر مسیر سواره و فضای باز بلوک می‌افتد. 7- شکل‌گیری مسیر سواره و نیز مسیر دسترسی به پارکینگ بلوکها در ضلع شمالی بلوک و اختصاص ضلع جنوبی (که از نور خورشید بهره می‌برد) به فضای سبز و مسیر دسترسی پیاده به واحدهای مسکونی همچنین دسترسی مستقیم سواره به هر بلوک ممکن می‌باشد. نکات منفی:. 1- در مرکز مجتمع مسکونی که فضای باز وسیعی وجود دارد دو مسیر اصلی دسترسی سواره به هم متصل می‌شوند عدم وجود فضای سبز وسیع و قابل استفاده برای ساکنین و نیز نبود مسیرهای حرکتی پیاده تعریف و تفکیک شده در سایت (تداخل حرکت سواره و پیاده) و حاکمیت مطلق اتومبیل و مسیرهای سواره در کل مجموعه، از دلایل نارضایتی ساکنین از فضای باز مجموعه است. 2- تراسها رو به فضای باز عمومی گشوده می‌شوند که باعث ایجاد اشراف به آن (دید به تراس از فضای عمومی) می‌شوند. 3- فضای باز در میان بلوکها هم بعنوان فضای پارکینگ مهمانان و هم فضای بازی کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ولی فضای سبز و پوشش گیاهی مناسبی برای تفریح و نشستن و... وجود ندارد. 4- فضای باز نیمه عمومی مجموعه که به بازی و سرگرمی اختصاص داده شده و دارای میز شطرنج زمین بسکتبال و ... می‌باشد اکثرا در عصرها قابل استفاده است و بعلت تابش شدید افتاب در طول روز و عدم وجود سایه مطلوب درختان مورد استفاده قرار نمی‌گیرد بعبارت دیگر در این مجموعه عدم وجود فضاهای سامان یافته جمعی چه در مقیاس بلوک و چه در مقیاس مجتمع موجب کاهش ارتباطات اجتماعی ساکنین و نیز عدم مشارکت افراد در بهبود کیفیت محیط زیست مجموعه گشته است. همچنین شاخص نبودن ورودی بلوک ،‌تداخل فضای باز بلوکها و نبودن حریم کافی در بین آنها و نیز عدم وجود فضای بازی مناسب کودکان از دیگر مشکلات مجموعه است. جمع بندی 1- ساکنین از پلان طبقات در مجموع راضی هستند. 2- به لحاظ سطح درآمدی، ساکنین در جایگاه متوسط قرار دارند. نوع مالکیت ملکی اغلب خانوارها 4 و 5 نفره و سطح تحصیلات سرپرست خانوار بالا می‌باشد مدت مالکیت اغلب بیش از 3 سال بوده و نصب ساکنین دارای وسیله نقلیه شخصی می‌باشند. 3- مجموعه با بافت اطراف خود همگن نمی‌باشد. 4- مجتمع از داشتن یک مرکز تجاری کارا و با کیفیت برای تامین مایحتاج روزانه افراد محروم است به همین جهت اغلب ساکنین از سطح شهر و بلوار آب و برق مواد مصرفی خود را تهیه می‌کنند. 5- نوع ارتباط ساکنین با یکدیگر عموما در حد احوالپرسی است ولی ارتباط اجتماعی افراد در یک بلوک و دو بلوک مجاور خوب ارزیابی می‌شود به همین جهت لزوم ایجاد فضاهای جمعی سامان یافته و در مقیاس بلوک احساس می‌شود. 6- همچنین مکان شکل‌گیری ارتباطات اجتماعی افراد ، ایجاد 2 تیپ فضا را ضروری می‌سازد:. فضاهایی در سرویس پله و نزدیک درب ورودی واحدها با عملکردی چندگونه که ارتباط اجتماعی همسایگان را تقویت و میسر می‌سازد. دیگر فضاهای باز مناسب و تدارک و تجهیز شده که امکان تقویت روحیه جمعی ساکنین در مقیاس مجتمع و نیز بلوک را ممکن ساخته و در جهت افزایش اجتماعی افراد و نیز احساس همبستگی اجتماعی ، مفید واقع شود. همچنین محل گذران اوقات فراغت ساکنین بر این مطلب تاکید می‌کند یعنی ایجاد فضاهایی در جهت برقراری ارتباط اجتماعی افراد در 4 سطح لازم می‌نماید. الف- واحد مسکونی ب- چند واحد مسکونی که حول یک سرویس پله سازمان یافته‌اند (یک ژوئن یا یک بلوک) ج- در مقیاس چند بلوک همجوار د- در مقیاس کل مجموعه 7- همچنین تاکید بر نقش راهها و مسیرهای عابر پیاده و تلاش در جهت تنوع بخشی و ساماندهی آنها (که موجب ایجاد امکان رویارویی مستقیم افراد و افزایش رابطه اجتماعی می‌شود.) در این راستا می‌توانند مورد توجه واقع شود. نکته :. نتایج حاصل از بررسی وضعیت این مجتمع در مطالعات زمینه در طراحی سایت پروژه استفاده خواهد شد. چرا که تعداد طبقات و فرم قرارگیری توده‌ها و تعداد واحدها در هر بلوک و پلان واحدها (تعداد خوابها) از ترکیب مشابهی برخوردار است. 4- مجتمع پردیس علت انتخاب:. تعداد واحدها در هر طبقه تعداد طبقات و فرم قرارگیری توده‌ها و همچنین احداث مجموعه توسط یک شرکت تعاونی علت مناسبی برای انتخاب این سایت می‌باشد. بررسی ویژگیهای کالبدی – فضایی مجموعه:. عملیات ساخت این مجتمع از سال 76 آغاز شده احداث این مجموعه توسط تعاونی مسکن بازنشستگان نیروهای مسلح خراسان و با همکاری مهندسین مشاور پردیس شرق صورت گرفته است. زمین پروژه به شکل مستطیلی بوده و در انتهای بلوار وکیل اباد و در حاشیه آن (سمت جنوبی بلوار) واقع شده است. مساحت آن 70350 متر مربع بوده که یک خیابان بیست متری محلی نیز از آن عبور می‌کند با کسر مساحت خیابان سطح واقعی زمین 66150 متر مربع می‌گردد. این مجموعه شامل 1008 واحد مسکونی در قالب 63 بلوک 16 واحدی می‌باشد ارتفاع طبقات نیز 4 طبقه بر روی پیلوت است کاربریهای داخل سایت در طرح مجموعه شامل فضاهای تجاری، ورزشی، خدماتی، درمانی و آموزشی بوده که در زمان اجرا از ساخت آنها ، صرفنظر شده است. فضاهایی نیز در میان بلوکها تحت عنوان پارک خطی فضای سبز و بازی کودکان در نظر گرفته شده است. کاربریهای اطراف بدین صورت است که در شمال مجموعه بلوار وکیل‌اباد در شرق پادگان شهید برونسی در جنوب ارتفاعات و کوههای اطراف و در غرب زمینی با کاربری مسکونی قرار دارد. در بافت پیرامونی و در غرب مجموعه بر روی ارتفاعات کوهستان پارک شادی قرار گرفته است. مهمترین دسترسی‌های اطراف مجموعه بلوار وکیل اباد در شمال و خیابان 35 متری در شرق (حدفاصل مجتمع و پادگان بروسی) می‌باشد. کل مجتمع به دو فاز تقسیم شده است فاز یک قسمت مربعی شکل حاشیه بلوار وکیل اباد می‌باشد فاز دو نیز قسمت جنوبی زمین است که توسط یک خیابان 20 متری از فاز یک جدا می‌گردد. بررسی نظام توده و فضا:. نظام توده بلوکها بصورت ردیفی و خطی می‌باشد که حول محور تحت عنوان پارک خطی ساماندهی شده‌اند فاصله بلوکها در اکثر موارد بسیار کم بوده و به مساله اشراف واحدها و همچنین سایه‌اندازی بلوکها بر هم و نیز مساله چشم انداز واحدهای مسکونی، توجهی نشده است. توجه مجتمع به محیط پیرامونی در نحوه استقرار آن و جهت گیری توده و فضا بسیار ضعیف می‌باشد چنانکه یکی از عناصر قوی طبیعی موجود در بافت اطراف کوهستان(ارتفاعات) می‌باشد که کوچکترین توجهی در نظم توده و فضا و جهت‌گیری مجتمع نسبت به آن صورت نگرفته است. بدین معنی که این مجتمع می‌توانست در هر مکان دیگری ساخته شود و وجه تمایزی به لحاظ وجود توپوگرافی زمین و مناظر زیبا در دور دست برای مجتمع ایجاد نشده است. نحوه هم پیوندی مجتمع با بافت اطراف بدلایل فوق،‌ بسیار ضعیف ارزیابی می‌شود. استفاده از مصالح یکنواخت و عدم وجود شکستگیها در نما نیز یکی از دلایل دیگری است که به بی‌روح بودن مجتمع دامن می‌زند. مجموعه در تدارک بدنه شهری بلوار وکیل ‌آباد نیز بی‌توجه بوده و اولین ردیف مسکونی بافاصله‌ای 20 متری از حاشیه ایجاد گشته‌اند. مجتمع در تعامل با بافت اطراف ناموفق بوده و حالتی بسته به خود گرفته است چنانکه هیچگونه روزنه‌ای در رخنه فضای خارج به داخل یا داخل به خارج وجود ندارد. ارتفاع طبقات نیز در کل مجتمع 4 طبقه بر روی پیلوت بوده و تنوعی در ارتفاع طبقات دیده نمی‌شود. بطور کلی چند عامل موجب ایجاد یکنواختی در سازمان کالبدی – فضایی مجتمع گشته است که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. نظم ردیفی و خطی یکنواخت بلوکها و عدم تنوع در ان ارتفاع یکسان تمامی بلوکها عدم وجود شکستگی‌ها در ارتفاع استفاده از مصالح بطور کلی چند عامل موجب ایجاد یکنواختی در سازمان کالبدی – فضایی مجتمع گشته است که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد نظم ردیفی و خطی یکنواخت بلوکها و عدم تنوع در آن ارتفاع یکسان تمامی بلوکها عدم وجود شکستگی‌ها در ارتفاع استفاده از مصالح یکنواخت و ایجاد نمایی دوبعدی و بدون عمق سایه و برجستگی و فرورفتگی فاصله کم بلوکها عدم توجه به محیط اطراف و بارگذاری زیاد در زمین مسکونی بررسی نظام دسترسی‌ها و الگوی حرکت سواره و پیاده دسترسی سواره به بلوکها از طریق یک ورودی در لبه غربی مجموعه و انتقال حرکت به دو محور اصلی در دو لبه سایت صورت می‌گیرد هر دو بلوک مقابل هم از یک محور مشترک سواره استفاده می‌کنند و دو بلوک مقابل در سمت دیگر دارای یک فضای باز در مقیاس دو بلوک هستند بعبارت دیگر در یک سمت بلوک (جنوب یا شمال)‌ محور دسترسی سواره و در سمت دیگر (شمال یا جنوب) فضای باز در مقیاس دو بلوک قرا ردارد با توجه به عدم قطع مکرر سایت بصورت عرضی توسط محور سواره و وجود یک فضای باز خطی که حرکت پیاده را هدایت می‌کند تداخل چندانی بین حرکت پیاده و سوار دیده نمی‌شود و بدین جهت نظام دسترسی‌ها مثبت ارزیابی می‌شود پیلوت ساختمانها نیز به پارکینگ‌ اتومبیل و انبارها اختصاص یافته و دسترسی مستقیم سواره به هر بلوک را میسر ساخته است. سیستم سازه ساختمانی از نوع اسکلت فلزی و سقف تیرچه بلوک بوده و سیستم سرمایشی –گرمایشی نیز در تابستان کولر و در زمستان بخاری گازی می‌باشد. در تفکیک حوزه‌های عام و خاص می‌توان گفت که برای هر دو بلوک فضایی اختصاصی وجود دارد که البته به علت فاصله کم بلوکها و اختصاص آن به دو بلوک در دو جهت مختلف (شمال و جنوب) نحوه استفاده از آن و مالکیت فضایی واحدها را با مشکل مواجه می‌کند که در صورت ایجاد فاصله‌ای مناسب می‌توانست بسیار بهتر مورد استفاده واقع شود. در حوزه عام و در مقیاس کل مجتمع فضای باز خطی در محور مرکزی مجتمع قرار دارد که نقش ساماندهی کالبدی – فضایی و همچنین هدایت دسترسی پیاده را بر عهده دارد که این فضا نیز در مقیاس کل مجتمع کافی به نظر نمی‌رسد بطور کلی میزان توده و فضای با یکدیگر تعادل ندارد و توده بر فضا غلبه یافته است و تعداد واحدهای مسکونی با میزان فضای باز موجود چه در مقیاس بلوک و چه در مقیاس کل مجتمع هماهنگ نمی‌باشد. بررسی پلان معماری پلان تمام واحدها (1008 واحد)‌در یک تیپ بصورت دو خوابه با متراژ 75 متر و در چهار طبقه روی پیلوت طراحی شده‌اند در هر طبقه نیز 4 واحد قرار دارند که دو واحد آن نور شمال و دو واحد نور جنوب می‌گیرند و بدین جهت دو واحد از دسترسی به نور مستقیم خورشید محروم هستند. در طرای فضاهای داخلی نیز جداسازی فضای عمومی و خصوصی نسبتا رعایت شده است اتاق خوابها کوچک بوده و با کمبود کمد لباس و رختخواب مواجه می باشد فاصله و محل قرارگیری حمام نسبت به اتاقهای خواب مناسب بوده اما محل سرویس بهداشتی نسبتا دور می‌باشد ضمن اینکه از مزیت قرار گیری سرویس بهداشتی در نزدیکی ورودی نباید چشم پوشی کرد محل آشپزخانه نسبتا مناسب است هرچند اگر به عنوان مفصلی در بین فضاهای عمومی و خصوصی واقع می‌شد کاربری بهتری می‌یافت. مساحت تراس کم بوده قرارگیری آن در مجاورت آشپزخانه نقشی خدماتی به آن داده است و در عین حال که مقداری از کمبود فضای آشپزخانه و کوچکی آن را جبران می‌کند. سایر عملکردها نظیر چشم انداز و استفاده از فضای باز را محدود کرده است ضمن اینکه به علت فاصله کم بلوکها نقش چشم اندازی تراس و همچنین پنجره‌ها بطور خودکار حذف شده است و در ورای هر پنجره تنها دیواره صلب بلوک مقابل و پنجره واحد روبرو را می‌توان مشاهده کرد که خود بر اشراف فضایی دامن می‌زند فضای ورودی نیز کوچک بوده و نمی‌تواند نقش رختکن و کفشکن را بخوبی ایفا کند و تنها به عنوان یک مفصل حالت جداکننده بین فضای سرویس پله و فضای داخلی خانه را بر عهده می‌‌گیرد.
...

دستورالعمل و ضوابط كلی تاسیسات عایق بندی ساختمان
دستورالعمل و ضوابط كلی تاسیسات عایق بندی ساختمان مقدمه :. تلاش برای بهینه سازی و مصرف سوخت در ساختمانها از اهداف عمده بخش ساختمان و مسكن می‌باشد تمامی فعالیتهائیكه می توانند به نوعی در بهینه سازی مصرف سوخت موثر باشند از قبیل :. عایقكاری حرارتی ساختمان ، عایقكاری تاسیسات مكانیكی ، استفاده از تجهیزات با راندمان بالا ، مصالح مرغوب (مانند پنجره‌های دوجداره) و طراحی مناسب در راستای جلوگیری از اتلاف انرژی‌ از اهم فعالیتهای مدیریت ساختمان می باشد . ضوابط و دستورالعمل ها :. تعریف ـ به منظور عملكرد و بهره‌برداری مطلوب از یك ساختمان رعایت اصول و بكارگیری سیستم‌های موثر در یك ساختمان یكی از شاخص های اصلی محسوب می شود الف ـ ضوابط و دستوالعمل خاص منطقه در این رابطه كلیه دستور العمل های اجرائی و ضوابط و مقررات در صدور پروانه های ساختمانی با در نظر گرفتن موارد مشروحه ذیل به عنوان پیوست نیز بایستی مدنظر و رعایت قرار گیرند . ۱-۱- رعایت نماهای متناسب و همگون و هماهنگ با شرایط اقلیمی منطقه و زیباسازی هر محله در ناحیه شهری . ۱-۲- رعایت الگوهای معماری تعیین شده درخصوص سقفهای شیبدار در شهركهای تعریف شده . ۱-۳- پوشش مشبك (دیوار حائل و مقاوم) و زیبا در مقابل كولرهائیكه در تراس نصب می شوند . ۱-۴- پوشش اطراف كانالهای كولر در بام ساختمانها با عایق حرارتی و مصالح ساختمانی ضرورت دارد . ۱-۵- اجراء‌سیستم ‌لوله ‌كشی دوگانه (جدا‌سازی آب ‌شرب ‌از آب غیرشرب) در سرویسهای بهداشتی و آشپزخانه ها واحدهای ساختمانی به منظور صرفه جویی لازمه . ۱-۶- رعایت ضوابط و اجراء تونل های تاسیسات شهری براساس ضوابط تعریف شده به منظور استفاده بهینه و ایمنی از سیستم های :. برق رسانی ، تلفن و ارتباطات ، آب خام (آتش‌نشانی و مصرف غیرشرب) و آب شرب به منظور ایمن سازی معبرهای ترددی شهركها و محله ها و جلوگیری از تخریب خیابان می باشد . ۱-۷- اجراء لوله‌های فاضلاب (عدم استفاده از چاه‌های جذبی)و هدایت خطوط لوله‌های فاضلاب فرعی به خطوط اصلی دفع فاضلاب به تصفیه خانه مركزی منطقه ضروری می باشد. ۱-۸- رعایت مقررات و ضوابط اصول ایمنی و حریم های تعریف شده شركتهای :. گاز ، آب و فاضلاب، برق و .. بایستی مدنظر قرار گیرند . ۱-۹- استفاده از آب غیرشرب جهت مصارف فضای سبز و سرویس های بهداشتی و تاسیساتی واحدهای ساختمانی و همچنین استفاده از مخازن آب خام ذخیره شده جهت آتش نشانی در موارد فوق الذكر به منظور جلوگیری از ركورد و غیرفعال شده سیستمهای آتش نشانی در هر محله از شهركها مورد نظر است . ۱-۱۰- اجراء موتورخانه مركزی جهت یك یا چند بلوك به منظور صرفه جوئی اقتصادی و فنی در مجموعه های ساختمانی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد . ب ـ ضوابط و دستوالعمل عمومی و كلی در این رابطه رعایت كلیه دستورالعملها و ضوابط كلی مندرج در كلیه مباحث مقررات ملی ساختمان نشریه ۱۲۸ و آئین نامه های سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور كه در زمینه های تاسیساتی و ساختمانی و بالاخص مطالب مهم مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان كه توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان اعلام گردیده است بایستی به طور خاص و عام در كلیه طرحها و محاسبات تاسیساتی و ساختمان به عنوان پایه و اساس در نظر گرفته شوند. • با توجه به اهمیت موضوع فهرست راهنمای مباحث تاسیساتی ساختمان و همچنین دستورالعمل‌های طراحی و محاسباتی تاسیساتی ساختمان را همراه با شرح مختصری از نكات مبحث نوزدهم كه صرفه جویی در مصرف انرژی ساختمانی می باشد (مطروحه ذیل) بیان می گردد . ۱- دستورالعمل های طراحی و محاسباتی تاسیساتی ساختمان ۲- فهرست راهنمای مباحث تاسیساتی ساختمان ۳- رئوس‌مطالب‌مهم مبحث نوزدهم و شرح مختصری صرفه جویی مصرف انرژی در ساختمان ۴- نقطه نظرات فنی و اقتصادی و نتایج حاصل از اقدامات بهینه سازی . ۵- پایه و اساس كنترل و بررسی طرحها و نظارت بر اجراء طرحهای تاسیساتی • فهرست راهنمای مباحث تاسیساتی ساختمان رعایت مقررات و مطالب مندرج در راهنمای مباحث تاسیساتی (مكانیكی و الكتریكی) در طرح و اجراء و نظارت ضروری و براساس مصوبات لازم الاجراء می باشد . - مبحث ۱۲ :. ایمنی و حفاظت كار در حین اجراء - مبحث ۱۴ :. تاسیسات گرمایی تعویض هوا و تهویه مطبوع - مبحث ۱۶ :. تاسیسات بهداشتی - مبحث ۱۸ :. عایق بندی و تنظیم صدا - مبحث ۱۹ :. صرفه جویی و مصرف انرژی در ساختمان راهنمای مباحث تاسیسات الكتریكی مقررات ملی ساختمان ایران عبارتند از :. - مبحث ۱۳ :. طرح و اجراء تاسیسات برقی ساختمانها - مبحث ۱۵ :. آسانسورها و پله های برقی - نشریه های سازكان مدیریت و برنامه ریزی كشور (برنامه ریزی و بودجه سابق نشریه ۱۱۰) • رئوس مطالب مبحث نوزدهم و شرح مختصری در صرفه جویی انرژی ساختمان مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجراء و نظارت به دلایل فنی زیادی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد در این راستا رئوس مطالب و شرح مختصری از آن را در مصرف انرژی و صرفه‌جویی در ساختمان را به شرح ذیل ارائه می نمائیم و رعایت آن در طراحی ها، اجراء و نظارت و كنترل الزامی می باشد :. ۱- مقررات كلی طرح و اجراء ۲- پوسته خارجی ساختمان ۳- تاسیسات مكانیكی ۴- روشنایی ۵- پیوست های مربوطه پیوست ها مشتمل است بر :. الف ـ روش تعیین گره اینرسی حرارتی ساختمان ب ـ روش محاسبه شاخص خورشیدی و تعیین گروه بندی ج ـ گروه بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی و سرمایی سالانه د ـ گروه بندی كاربری ساختمان هـ ـ تعیین گروه ساختمان از نظر میزان صرفه جویی در انرژی و ـ مقادیر فیزیكی اصل ، تعاریف و علائم ز ـ مقادیر ضرائب حرارتی مصالح متداول ح ‍ـ مقادیر مقاومت های حرارتی سطوح داخلی و خارجی ، پوست خارجی و لایه هوا ط ـ اطلاعیه اولیه در مورد بهینه سازی مصرف سوخت در ساختمان جزئیات پنجره دو جداره جزئیات عایق كاری كفها جزئیات عایق كاری دیوارها جزئیات عایق كاری سقفهای صاف جزئیات عایق كاری سقفهای شیبدار
...

فضای خانه ای با احساس
تغییر رنگ راحت ترین و موثر ترین راه سریع ایجاد حال و هوایی جدیدتر در هر اتاق خانه است. شاید شب ها به محیط اتاق خوابتان چندان گرم و صمیمی به نظر نمیرسد با اکراه وارد ان شوید یا شاید نتوانید بفهمید که چرا میهمانان همیشه ترجیح می دهند به جای اتاق پذیرایی یا غذاخوری در آشپزخانه شلوغ بنشینند ؟ از رنگ های گرم و صمیمی در فضا هایی که می خواهید حال و هوایی گرم و صمیمی به آن ها بدهید بیشتر استفاده کنید مانند اتاق پذیرایی ، اتاق نشیمن یا غذاخوری. شما ممکن است بخواهید به حمام و توالت خود حال و هوایی آرامش بخش و به دور از نگرانی و اضطراب دهید به همین منظور بهتر است از طیف های رنگ آبی که یاداور آرامش دریا هستند ، بهره بگیرید یا برای ترغیب و تزریق انرژی بین اهل خانه از رنگ های ملایم شورانگیز استفاده کنید ،بدین منظور بهتر است برای آرایش و رنگ خانه از رنگ های طبیعت الهام بگیرید. با بهره گیری از رنگ های آبی نیلی می توانید به اتاق غذاخوری خود ظاهری شیک و رسمی تر دهید ،یا شاید با استفاده بردن از رنگ دیگری بتوانید به یک اتاق ،ظاهری غیر رسمی و آرامش بخش دهید به منظور ایجاد اتاق خوابی شیک ، می توانید از رنگ های خنثی استفاده کنید و برای ایجاد فضای جذاب و نمایشی می توانید از رنگ قرمز و بنفش بهره بگیرید از رنگ های ارامش بخش در اتاق خواب خود استفاده کنید. با تغییر در نورپردازی خانه ، به اتاق هایتان احساس دهید و فضاهای گوناگون رمانتیک ، رسمی ، سرگرم کننده و. غیره ایجاد کنید
...

غذاخوری یا ناهارخوری
1- تعریف اتاق غذاخوری یا ناهارخوری اتاق ناهارخوری یا غذاخوری فضای محصوری است که به خوردن غذا اختصاص دارد. در دوران مدرن، به دلیل آسان‌تر نمودن پذیرایی، نزدیکی میان اناق ناهارخوری و آشپزخانه (از نظر معماری) رایج است. در حالی که در گذشته چنین نبود و برای مثال، در قرون وسطی، آشپزخانه و اتاق ناهارخوری در دو طبقه گوناگون بنا ساخته می‌شد. به طور سنتی اتاق ناهارخوری با میز بزرگ ناهارخوری و صندلی‌های پشتی‌دار بدون دسته نهارخوری مبله می‌شود.1 2- احتیاجات اتاق غذاخوری هر واحد مسکونی باید دارای فضایی برای غذاخوری باشد. این فضا ممکن است با اتاق نشیمن یا آشپزخانه یکی باشد و یا به صورت اتاقی مجزا باشد. 3- معیارهای اتاق غذاخوری میزان فضای اختصاص داده شده به اتاق غذاخوری باید بر اساس تعداد افراد پذیرایی شونده و فضای رفت و آمد مناسب باشد. در داخل محوطه غذاخوری و یا در آشپزخانه مجاور باید فضای مناسبی برای نگهداری چینی آلات و ظروف بزرگ غذاخوری اختصاص داده شود. اندازه فضای غذاخوردن هر شخص در روی میز باید بر اساس یک حریم 60 سانتیمتری تعریف شود. علاوه بر این، فضای میز باید به اندازه کافی برای قرار دادن ظروف غذاخوری بزرگ باشد. یک اتاق مطلوب برای نشستن اتاقی است که در آن میز غذاخوری فضایی خالی برابر 105 سانتیمتر در اطراف خود داشته باشد. باید همواره حداقل فواصل زیر از لبه میز فراهم شده باشد: 80 سانتیمتر برای صندلی¬ها به علاوه فضای دسترسی به آنها، 105 سانتیمتر برای آوردن غذا از پشت صتدلی، 60 سانتیمتر تنها برای عبور، 120 سانتیمتر از میز تا کابینت (در آشپزخانه). در اندازه گذاری اتاق غذاخوری، به علاوه فضای مورد نیاز غذا خوردن باید تدارک لازم جهت ایجاد فضای رفت و آمد در میان اتاق دیده شود. برای خانه¬ها و آپارتمان¬های کوچک محوطه غذاخوری می¬تواند درون آشپزخانه قرار داده شود. این وضعیت ناشی از نیازهای ذیل است: 1) مزایای خانه داری. 2) میز غذاخوری در آشپزخانه مکانی را برای دور هم جمع شدن کل خانواده فراهم می¬آورد. در جایی که امکان ایجاد فضای غذاخوری باشد، قرار دادن میز غذاخوری در اتاق نشیمن توصیه نمی¬شود.
...

تاثیر رنگ در طراحی داخلی منازل
تاثیر رنگ در طراحی داخلی منازل طراحی داخلی یک عمل برنامه¬ریزی شده¬ای است که بر اجرای معماری داخلی و مبلمان نظارت دارد، هدف اصلی طراحی داخلی بهینه سازی فضا در کنار زیبایی است که با رعایت کردن اصول بایدها و نبایدها فضایی مملو از آراستگی و راحتی را به ارمغان می آورد. تعریف رنگ دقیق¬ترین تعریف علمی رنگ این است که رنگ انعکاس مرئی است که در اثر عبور یا انتشار یا بازتاب ترکیب رنگ¬ها توسط اشعه به وجود می¬آید. رنگ در فرهنگ معین: ماده¬ای که از معدن یا گیاه یا با عمل شیمیایی به صورت پودر یا مایع تهیه کنند و برای نقاشی به کار برند. رنگ در فرهنگ لغت وبستر: ویژگی¬ای از یک شی که تحت عنوان تم رنگ، روشنی و اشباع توصیف می¬شود و به طول موج قابل دیدن، که تحریک کننده اعصاب چشم است مرتبط است. رنگ در لغت¬نامه دهخدا عبارتست از: اثر نور که بر ظاهر اجسام نمایش¬های مختلف می¬دهد. یعنی اثر مخصوصی که در چشم از انعکاس اشعه نور در روی اجسام پدید آید. اقسام رنگ به طور کلی رنگ¬ها به سه دسته اصلی تقسیم می شوند: 1- رنگ¬های خنثی: رنگ¬هایی هستند که در طیف رنگی وجود نداشته و از ترکیب رنگ¬های دیگر به دست می¬آیند و می¬توانند تاثیرات مثبت یا منفی داشته باشند. سیاه، خاکستری، بژ و قهوه¬ای رنگ¬های خنثی هستند. 2- رنگ های گرم: رنگ¬هایی هستند که محرک سیستم عصبی بوده و احساسات را تشدید می کنند. این دسته از رنگ¬ها به وضوح قابل رؤیت¬اند. رنگ¬های قرمز، نارنجی، زرد، سبز و ارغوانی رنگ¬های گرم هستند. 3- رنگ¬های سرد: رنگ¬هایی هستند که آرامش بخشند و هارمونی آنها در محیط¬های مختلف بیشتر و زیاد در چشم نیستند. رنگ¬های آبی، نیلی و سبز رنگ¬های سرد هستند. کاربرد نظریه رنگ در توسعه فضا در هنگام ایجاد فضای خارجی، ما باید آگاهانه از رنگ استفاده کنیم. باید نسبت به رنگ های متفاوت آن در صبح، ظهر و عصر حساس باشیم. باید امکانات نور مصنوعی در شب را بشناسیم. باید تنوعات رنگ در فصول مختلف از لحاظ زاویه، مدت زمان نور و ... توجه کنیم. چمن¬های سبز، برف زمستان و برگ¬های نارنجی پاییزی هر کدام امکانات منحصر به فردی در اختیار طراح قرار می دهند تا بتواند حس مکان را تشدید کنند. رویکردهای متفاوت به استفاده از رنگ در توسعه فضایی رویکرد اول تاکید دارد که در فضای معماری نباید از رنگ زیاد استفاده شود. پس فضا خنثی است و مردم با مبلمان و سایر وسایل، رنگ را وارد فضا می¬کنند. در مورد توسعه فضای خارجی نیز نظر مشابهی وجود دارد. با این تفاوت که زمینه خنثی، صحنه¬ای است که رنگ¬های روزانه و فصلی بر آن به نمایش در می¬آیند. رویکرد دوم، استفاده از یک رنگ غالب در فضا را تشویق می¬کند. سایر رنگ¬ها در ایجاد ویژگی و روحیه فضا، به رنگ غالب کمک می¬کنند. بسته به میزان تضاد رنگ غالب با سایر رنگ¬ها، این رنگ¬ها می¬توانند تعدیل کننده یا نقطه مقابل آن باشند. یعنی یا وحدت فضا را تحکیم کند یا به عنوان نقطه تمرکز توجه فضایی عمل کنند. رویکرد سوم، به کاربرد رنگ شامل کنترل دقیق روابط میان رنگ¬ها در کل فضا تاکید دارد، به طوری که به گشتالت رضایت بخشی دست پیدا کنیم. این روش به طراح اجازه می¬دهد تا رابطه میان نشانه¬های محیط و منظر و زمینه را به بیشترین حد ممکن برساند. مانند زمانی که مجسمه¬ای در مقابل فضایی با رنگ متضاد به نمایش درمی¬آید. انسان و رنگ حساسیت ما به محیط اطرافمان می¬تواند ریشه در گونه¬ای از روانشناسی انسانی داشته باشد. ریشه در اینکه ما به چه روش¬هایی وجودهای درونی خود را حراست می¬کنیم. وجودهایی که الزاما آن چنان فکر و احساس نمی¬کنند که ما خود فکر و احساس می¬کنیم. هر یک از این ها جوهر متفاوتی بروز می¬دهند، یکی بهتر و دیگری بدتر و ما به کاغذ دیواری، رنگ، تابلو نقاشی و انواع پوشش¬ها روی می¬آوریم تا وجودهای درونی خود را پوشش دهیم. رنگ بیشتر از همه المان¬های بصری با احساسات و عواطف بشر نزدیکی دارد. جهانی که در آن زندگی می¬کند، متشکل از هزاران رنگ و تونالیته¬های مختلفی است که موجودات و اشیا را برای ما جذاب¬تر و حتی به گونه¬ای معنوی، عمیق¬تر نشان می-دهند. هر رنگی به سبب ویژگی¬های شیمیایی و روانشناسانه¬ای که داراست، منبع مهمی از انرژی، در جهت فزونی سلامت و نشاط روح و روان در انسان به شمار می¬رود. تاثیرات مختلف رنگ تاثیرات رنگ در روان انسان رنگ عاملی است نیرومند که می تواند احساسات و درونیات ما را تحریک کند، تسکین بخشد، به هیجان آورد و یا آرامش بخشد. احساسی از گرمی و سردی، شادی و غم، سرعت و سکوت ایجاد می¬کند. درست مانند موسیقی که می¬تواند در لحظاتی خوشایند و در لحظاتی هم ناخوشایند باشد. همه رنگ¬ها با ما سخن می¬گویند، لبخند می زنند، ما را در خود فرو می¬برند و تاثیرات گوناگون می گذارند. همان گونه که اصوات جنین اند. در طول قرن¬ها، رنگ برای اشخاص مختلف معانی متفاوتی داشته است. بنابراین برای استفاده مفید از رنگ لازم است اثر روانشناختی آن را که می¬تواند در انتخاب دکوراسیون، لباس، محیط و... وارد عمل شود، درک کنیم. این واقعیت ثابت شده است که اتاق¬هایی از بیمارستان که رنگ آبی یا شیشه¬های آبی رنگ دارند اثر خوبی روی بیماران دارد یا اشخاصی که نزدیک بین هستند و چشم آنها در مطالعه زیاد خسته می¬شود باید کاغذهای سبز و آبی به کار برند که بسیار مناسب است. تاثیرات رنگ در معماری مساله رنگ به سبب تاثیرات مهم روانشناسانه¬اش، در مقوله شهر و فضاهای معماری امری مهم به شمار می¬رود. معماران و طراحان داخلی به هنگام طراحی، ساختمان را از نظر فرم، فضا، نور، رنگ و بافت مورد بررسی قرار می¬دهند. برای اینکه تاثیرات رنگ از همان ابتدا مشخص شد، باید آن¬را به عنوان یکی از اجزای تشکیل دهنده از همان آغاز انتخاب نمود. نه اینکه بعد از اتمام طراحی، مبادرت به انتخاب آن کرد. تاثیرات رنگ بر روند طراحی شامل موارد زیر است: 1- هماهنگی با محیط، 2- جلب توجه، 3- تعدیل کردن فضا از نظر کوچک و بزرگ جلوه دادن آن، 4- تفکیک کردن و محدود کردن فضا، 5- جداسازی و تعریف فضا، 6- همسان و همگون کردن بافت. استفاده از چرخه رنگ، روشی مطمئن برای یافتن رنگ¬های متناسب با رنگ مورد نظر ماست. چرخه رنگ متشکل از 20 رنگ است که سه رنگ قرمز، زرد و آبی در آن رنگ¬های اولیه و رنگ¬های میان آنها به عنوان رنگ¬های ثانویه شناخته می شوند. هر رنگ در این چرخه می¬تواند با رنگ¬های کناری خود که رنگ¬های هم خانوادش محسوب می¬شوند و همچنین رنگ مقابلش که رنگ مکمل آن است به خوبی ترکیب شده و نتیجه¬ای زیبا و موزون بیافریند. استفاده از رنگ¬های هم خانواده که در چرخه¬ی رنگ در کنار هم قرار گرفته و به اصطلاح همسایه هستند ترکیبی ملایم و هماهنگ را ایجاد می¬کند که نگاه بیننده را به راحتی از یکی به دیگری رهنمون می¬شود. کاربردهای رنگ در فضا چگونگی به کارگیری رنگ¬ها: باید گفت که به کاربردن یکدست رنگ¬ها در سطوح کوچک و بدون سایه روشن موجب افزایش تاثیرگذاری رنگ¬ها در انسان می شود. همچنین، برای افزایش کارآیی و تاثیر رنگ¬ها بهتر است رنگ¬های متضاد و تند را در جوار هم قرار دهیم. به طور کلی، رنگ¬های روشن نسبت به رنگ¬های تیره اثر تحریکی زیادی داشته و فعالیت عمومی را در انسان و حتی در حیوانات افزایش می دهند، و باعث پیشرفت کار و فعالیت¬های شغلی و حرفه¬ای می¬گردند. رنگ در فضاهای داخلی: 1- زرد: سرشت خورشیدی رنگ زرد حس گرما و شادی می¬بخشد. رنگ زرد روی دیوارها باعث می¬شود کارها سریع¬تر و با تمرکز بیشتر انجام شود. زرد و مشکی درخشان¬ترین ترکیب رنگ است (مانند نقش روی بدن زنبور). زرد تنها رنگی است که نمی توان آن را تیره¬تر کرد، هرچه سبزتر شود روشن¬تر و درخشان¬تر می¬شود. یک دیوار زرد درخشان در یک انتها می¬تواند یک نقطه نورانی ایجاد کند و توجه را به خود جلب کند تا اتاق طولانی¬تر و بزرگ تر به نظر برسد. رنگ زرد باعث می¬شود اشیاء جلوتر از بقیه به چشم آیند، بیننده در ابتدا همه چیز را به رنگ زرد می¬بیند. رنگ¬های درخشان باعث می¬شود با حرارت خالص از درخشش آنها احساس گرما کنیم. 2- نارنجی: نارنجی مظهر شادی، بازی گوشی، ماجراجویی، جنب و جوش و به تمام معنا جسارت است. رنگ نارنجی انتخابی دوستانه¬تر از قرمز و جسورانه¬تر از زرد است. نارنجی شادترین و گرم ترین رنگ در طیف رنگ¬های مرئی محسوب می¬شود. راهبه¬های بودایی به عنوان نمادی از اشراق و روشن بینی، ردای زعفرانی رنگ به تن می¬کردند. نارنجی می¬تواند سد رفتارهای خشک و رسمی را بشکند و باعث بیدار شدن حس کودکی شود. رنگ هر پوستی را بهتر جلوه می دهد. رنگ نارنجی نوین بودن و فناوری را القاء می کند. 3- قرمز: رنگ قرمز همیشه فرهیخته، پیچیده و احساساتی است. همچنین صمیمی و حتی رعب آور است. اشیاء روی زمینه قرمز برجستهتر خواهند شد و طرح آنها بیشتر به نظر خواهد آمد. از جذابیت¬های طبیعی این رنگ توانایی آن در خلق کانون توجه روی دیوار است. از نظر روان شناسی قرمز ضربان قلب را افزایش می دهد. قرمز و مشکی ترکیب آسیایی و شرقی پدید می¬آورد. قرمز در یک اتاق باعش می شود دیوارها نزدیک به هم به نظر برسند. وقتی با مواد صنعتی مانند استیل همراه شود، عالی به نظر می رسد. 4- صورتی و بنفش: این طیف¬ها گستره¬ای اغواگر ایجاد می کنند. بنفش برای مکان¬هایی که به خلاقیت و آفرینش¬های هنری اختصاص یافته اند مناسب است. صورتی همیشه در طراحی سنتی به سمت مونث تمایل دارد. صورتی حس از معصومیت و عشق را در اذهان تداعی می¬کند. 5- آبی: ژرفای دریا و آسمان را به یاد می آورد و رنگی آرامش بخش است. قابلیت باز کردن و سرد کردن اماکن را دارد و حس آزادی ایجاد می کند. در بعضی از فرهنگ¬ها این عقیده وجود دارد که رنگ آبی ارواح شیطانی را دور می کند. در فضاهای خیلی کوچک و خیلی تنگ، بهترین کار استفاده از رنگ آبی است. بر خلاف قرمز ضربان قلب را کاهش می دهد و برای افراد بی-خواب مناسب است. در مواقعی که سقف خیلی پایین احساس می شود می¬توان از آبی کم رنگ برای بالا بردن آن استفاده کرد. 6- سبز: تازگی، طراوت، پاکی و سادگی خصوصیات موجود در رنگ سبز است. هر پرده رنگ سبز شامل ترکیبی از رنگ زرد گرم و آبی خنک است. در نتیجه تاثیر متعادل کننده¬ای دارد. 7- فیروزه¬ای: سبب دور نشان دادن دیوار و دلباز شدن اتاق می شود. فیروزه¬ای فضا را رسمی¬تر می کند، در عین حال برای فضاهای معماری مانند پله¬های معلق و دیوارهای اریب که حس ما را برمی¬انگیزد مناسب است. سبز بر خلاف قرمز، خود را به جلو نمی¬آورد و دما را تغییر نمی¬دهد. همچنین بر خلاف آبی عقب نمی رود و برودت ایجاد نمی¬کند. با رنگ سبز فضاها اندازه واقعی خود را نشان می¬دهند. الگوی انتخاب رنگ اتاق نشیمن: رنگ¬های اتاق نشیمن را می¬بایست بر اساس رنگ¬های طبیعی موجود در اتاق انتخاب نمود. در وهله اول باید رنگ کف اتاق، شومینه و دیوارها را مورد توجه قرار داد و از تضاد (کنتراست) قوی میان آمیخته¬های تیره و روشن پرهیز کرد. چراکه تضادها باعث جلب توجه می¬شوند و چون معمولا چنین اتاقی را به مطالعه، استراحت، گوش دادن به موسیقی و گفتگو اختصاص می¬دهیم، میل نداریم هیچ موردی موجب پریشانی حواس ما گردد. پیشنهاد این است که پرده یا کرکره¬هایی را انتخاب کنید که تضاد کمتری با رنگ دیوارهای همجوار خود داشته باشند. بعنوان اصل کلی پیشنهاد می¬شود که برای رنگ مبلمان قالیچه¬ها و رویه صندلی¬ها از درجات تیره¬تر از رنگ دیوارها استفاده کنید. با این کار طرح اصلی اتاق نشیمن با رنگ¬ها در می-آمیزد، بدون آنکه تضاد فاحشی میان آن¬ها به چشم بخورد. می¬توانید با برگزیدن رنگ¬هایی مناسب برای وسایلی چون آباژور و اجسام و ظروف دکوری و تزیینی، سایه روشن مؤثری به اتاق بیفزایید. اتاق غذاخوری: استفاده از رنگ¬های روشن و متوسط برای دیوارهای اتاق، فضای شاد و گرم و دوستانه¬ای را فراهم می¬آورد. پیشنهاد می¬شود رنگ¬هایی را برگزینید که با رنگ¬های طبیعی غذا همگون باشد. از آنجایی که رنگ¬های خیلی پریده مانند رنگ-های سبز و زرد یادآور بیماری و ناخوشی هستند، بهتر است از انتخاب این رنگ برای غذاخوری بپرهیزید. رنگ¬های متضاد را می توان در بخش¬های کوچکی از این اتاق مانند رومیزی یا دستمال بکار برد.آشپزخانه: به ندرت پیش می¬آید که آشپزخانه مکانی برای استراحت باشد. برای این محل رنگ¬هایی را انتخاب کنید که تحریک بخش باشند. بدین منظور توجه خود را روی رنگ¬های گرم انتهای طیف معطوف کنید. این رنگ¬ها باعث تقویت هوشیاری می-شوند و محرک قدرت خلاقانه هستند. برای رنگ آمیزی سطوح آشپزخانه (مانند سطح کابینت ها) ... می¬توان از رنگ¬های متضاد استفاده کرد. این کار باعث انعکاس نور بیشتری می¬¬شود. اتاق خواب: این اتاق محلی است برای استراحت کردن و آرامش یافتن. پیشنهاد می¬شود بجای استفاده از رنگ¬های متضاد و تند، رنگ¬های ملایم و ملیحی را برای این اتاق انتخاب کنید. آب و هوای محل زندگی¬تان را مد نظر داشته باشید. در مناطق سردسیر، رنگ¬های گرم انتهای طیف رنگی، رنگ های مناسبی هستند و در مناطقی که آب و هوای گرم تری دارند، رنگ¬های سرد انتهای طیف، رنگ¬های نیروبخشی به شمار می¬آیند. اتاق بچه¬ها: برای بچه¬های زیر سیزده سال به منظور ایجاد محیطی شاد و درخشان، رنگ¬های زرد و نارنجی و قرمز انتهای طیف رنگی پیشنهاد می¬شود. برای سنین بالاتر، درجات روشن¬تر طیف¬های آبی و سبز ارجحیت دارد. برای چنین اتاقی نباید از رنگ-های تیره استفاده کرد. باید به نور اتاق توجه خاصی داشت تا بچه¬ها به هنگام مطالعه احساس خستگی نکنند. اتاق¬های خواب مشترک: در اتاق¬هایی که مورد استفاده یک زوج قرار می¬گیرند، باید الگوی رنگی را به صورتی انتخاب کرد که مناسب هر دو نفر باشد. پیشنهاد می¬شود رنگ¬های تیره و تند را بکار نبرید. چراکه این رنگ¬ها فضای سنگین و ناخوشایندی ایجاد می¬کنند. برای چنین اتاقی سفید آمیخته¬های ملایم و ملیحی را چون سرخابی، گل¬بهی، لیمویی کم رنگ، ارغوانی ملایم و صورتی برگزینید. چرا که رنگ¬های گرم و آرامش بخشی هستند. حمام: از آن جایی که معمولا فضاهای کوچکی را به حمام اختصاص می دهند، توصیه می¬کنیم درجات روشن و متوسط رنگ¬ها را برای رنگ دیوارها برگزینید تا بدین طریق مکانی دلبازتر و وسیع¬تر به نظر برسد. دستشویی، وان، توالت فرنگی و کاشی¬ها وسایل تقریبا ثابت و دایمی هستند و شاید بهتر باشد آنها را نقطه آغاز طرح رنگی خود در نظر بگیرد. از آنجایی که سفید و رنگ¬های مایل به سفید، نماد و مشوقی برای پاکیزگی هستند، آنها را می¬توان رنگ¬های خوبی برای حمام دانست. سایر رنگ¬های مناسب حمام، تمامی رنگ¬های روشن و متوسط آبی، فیروزه¬ای، سبز آبی، آبی روشن مایل به سبز و سبز روشن را شامل می¬شود. این رنگ¬ها نماد عناصر طبیعی و تداعی کننده تازگی و طراوت، آب و فضاهای باز هستند. رنگ¬های مورد استفاده در سبک¬ها مختلف معماری: سبک شیکر: طرفدار پاکی و سادگی و بی آلایشی است. در این سبک، از رنگ¬های خاکستری و بژ بسیار استفاده می شود. در کل این سبک سعی دارد از رنگ¬های مات بیشتر استفاده کند. چوب¬های استفاده شده در کفپوش مات هستند و برای مبلمان، رنگ-های خنثی را زیباتر می¬بیند. سبک کلونیال: این سبک به دنبال سادگی و ایجاد فضای باز است. از لوازم دست¬ساز با چوب کاج و افرا بسیار استفاده می¬شود. کفپوش¬ها هم از چوب گردو و آلبالو است و فرش استفاده شده به رنگ روشن است. سبک مدیترانه¬ای: این سبک طرفدار آرامش و جذابیت است. در این سبک از رنگ¬های خنثی و آبی ملایم بسیار استفاده می¬شود. گچبری¬ها به رنگ آبی ملایم در این سبک خودنمایی می¬کند. در کنار این رنگ آجری و سبز دریایی هم استفاده می¬شود. سبک مراکشی: این سبک بسیار جذاب، شورانگیز و منحصر به فرد است. رنگ¬های مورد استفاده در این سبک، آبی فیروزه¬ای کبود، سبز و سفید هستند. عناصر اصلی در این سبک فرش¬ها، کاشی¬های زیبای فیروزه¬ای، ظروف رنگی، فانوس و آثار فلزی هستند. سبک مینیمالیستی: این سبک طرفدار دقت و بی آلایشی است. همه چیز به اندازه استفاده می¬شود. بدون زمینه¬های مجلل و پر زرق و برق و تاکید آن بر سادگی است. رنگ¬های مورد استفاده در این سبک، یا خیلی تیره و یا خیلی روشن در بعضی از مواقع رنگ¬های درخشان هستند. سبک فرانسوی: این سبک طرفدار نشاط، سرزندگی و دل فریبی است. سبک فرانسوی ترکیبی از دو سبک روستیک و سلطنتی است. رنگ¬های قرمز، طلایی، آبی و سبز در این سبک زیاد به چشم می¬خورد. دیوارها اغلب به رنگ سفید روشن رنگ آمیزی می¬شود تا علاوه بر روشنی فضا، جلوه¬ای خاص به وسایل ببخشد. سبک کلاسیک: در واقع این سبک سنتی غربی است. عناصر مهم این سبک مبلمان آنتیک،گچ¬کاری¬های زیبا و وسایل چوبی تزیینی با جزییات فراوان است. رنگ¬های به کار گرفته شده شامل رنگ¬های خنثی، بژ، کرم و خاکستری هستند. سبک ویکتوریایی: این سبک یکی از مجلل ترین سبک¬ها است که طرفدار هماهنگی و تعادل در کنار زیبایی است. دیوارها با کاغذ دیواری و یا رنگی تیره به دو قسمت تقسیم می¬شود. سبک روستیک: این سبک سرشار از زیبایی و دلنشینی است. عوامل طبیعی به همراه بافت طبیعی بسیار مورد استفاده است. تمام وسایل با حفظ بافت طبیعی خودشان ساخته شده¬اند. دیوارها اغلب از چوب هستند و یا اکثرا به رنگ روشن رنگ آمیزی شده-اند. سبک ماوریک: این سبک بخشی از سبک مدرن است که همه چیز به صورت غیر معمول کنار هم چیده شده اند. رنگ¬ها کاملا تصادفی انتخاب می¬شوند. سبک اسپانیایی: در این سبک تجمل و سادگی در کنار هم جلوه¬ای متضاد و منحصر به فردی به این فضا می¬دهد. عنصر مهم در این سبک، فرش¬های بسیار زیبای رنگی است. دیوارها اغلب به رنگ عسلی یا قهوه¬ای کمرنگ هستند. شومینه همیشه مرکز توجه است که بر روی آن بسیاری از تزیینات زیبا را قرار می¬دهند. سبک ژاپنی: مرتب بودن و کم کردن جزییات و سادگی از خصوصیات بارز این سبک است. رنگ¬های کاربردی این سبک رنگ-های طبیعی و خنثی هستند. همه چیز ساده و کاربردی است. سبک چینی: این سبک طرفدار سادگی، انرژی و طبیعت است. چینی¬ها بسیار از فنگ¬شویی بهره می¬برند. مهمترین اصل جلوگیری از انباشتگی و بی¬نظمی و رنگ¬های مورد استفاده مشکی، طلایی، زرد و قرمز است. سبک مصری: این سبک، یک هنر توصیفی است و در آن از سنگ های طبیعی، پنجره¬های منقوش، نقاشی¬های پر رنگ و لعاب، کنده¬کاری بر روی دیوار، ستون¬های زیبا و چاق، رنگ¬های درخشان ... و استفاده می¬شود. سبک هندی: عنصر رنگ در این سبک یکی از اساسی¬ترین عنصرهاست. همه چیز با رنگ معنی خود آن را پیدا می کنند. رنگ-های زرد و قرمز و پرده¬های با شکوه از خصوصیات بارز این سبک است. سبک رومی: استفاده از تزیینات در این سبک بسیار مهم است. طاقچه¬های نیم دایره، دیوار موزاییک شده، آب نما، استخر، پارچه¬های منقوش و استفاده از تصاویر گلادیاتورها. سبک ایرانی سنتی: این سبک سرشار از زیبایی و دقت است. رنگ دیوارها روشن است. از مشخصات قابل توجه این سبک می-توان به استفاده از شیشه¬های رنگی اشاره کرد. سبک انگلیسی: خود دارای چندین سبک است که نام همه آن¬ها از اسامی اشراف و ملکه¬ها گرفته شده است. استفاده از مدال¬ها، نقاشی¬های پرتره، کاغذ دیواری¬های فاخر و استفاده از چوب درختان از مشخصات این سبک است. سبک باروک: ساختن فضاهای منحنی به رنگ نور، طرح¬های نامتقارن، استفاده از تزیینات زیبا و رنگ¬های صورتی و آبی در این سبک به زیبایی خودنمایی می کند. مبلمان رسمی عموما با رنگ¬های تیره نیز استفاده می¬شود. سبک رکوکو: ادامه باروک است با این تفاوت که تزیینات به صورت مجسمه¬هایی کوچک، آینه¬های تزیینی، پرده¬های نقش دار و منسوجات لوکس اما سبک است و بیشتر از رنگ روشن برای مبلمان استفاده می¬شود. سبک گوتیک: این سبک یکی از سبک¬های مذهبی است که نوع ارتباطات در آن به صورت عمودی ترسیم شده است. سبک مونوکروماتیک: این سبک از کنار هم قرار دادن اشیا هم رنگ به تعادل می¬رسد و سعی می شود تا اشیا هم رنگ را از کم رنگ تا پررنگ با هم ترکیب کنند تا جلوه خاص و منحصر به فردی به فضا داده شود. سبک آرت دکو: در این سبک، از اشیا مختلف مانند لاکر، آلومینیوم، پوست کوسه و پوست گورخر استفاده می¬شود. سبک آرت نوو: نقاشی بر روی شیشه، کفپوش¬های چوبی، خطوط منحنی و مواج و اشکال گیاهی از مشخصه¬های این سبک است. سبک صنعتی: در این سبک از رنگ¬های خاکستری و خنثی برای رنگ آمیزی سقف و دیوارها استفاده می¬شود. این سبک فضای بسیار سردی دارد. تمام اشیا کاربردی¬اند و از عناصر فلز آلومینیوم بهره می¬برند. سبک معاصر: در این سبک از رنگ¬های برجسته و خطوط و اشکال ساده استفاده می¬شود. چوب¬های رنگ روشن مانند افرا و توس کاربرد فراوانی دارند. رنگ¬ها در این سبک به صورت سایه روشن¬های ترکیبی¬اند. سبک مدرن: مقبولیت خاصی در بین مردم دارد. در این سبک از کم¬ترین تزیینات استفاده می¬شود. سبک سوئدی: به علت زمستان¬های طولانی سوئد سعی بر این است که دکوراسیون طوری طراحی شود که انعکاس دهنده نور طبیعی باشد¬ رنگ¬های سفید و آبی بسیار استفاده می¬شود. منابع 1- اسفندیاری، "روانشناسی محیط و معماری"، پوپول مرجع دانشگاه و مدرسه، 1393. 2- سلیمان زاده، نیره السادات و منتظرالقایم، اصغر، دانش و فرشید، "نقش و کارکردهای روانشناختی رنگ¬ها در تزیینات معماری اسلامی در کتابخانه¬ها و مراکز اطلاع رسانی" 1390. 3- عبدی، مازیار، "تاثیرات روانشناسی نور و رنگ در معماری"، کارشناس ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، مرکز آموزشی و فرهنگی سما واحد ساری، همایش منطقه ای معماری و ساخت، 1396. 4- فرخی، معصومه و پرستار شهری، مهدی، "تاثیرات متقابل رنگ و فرم در طراحی داخلی"، سومین همایش ملی معماری داخلی و دکوراسیون، مؤسسه آموزش عالی آزاد دانش پژوهان1392. 5- محمودی، کورش و شکیبامنش، امیر، ""اصول و مبانی رنگ شناسی در معماری و شهرسازی"، چاپ سوم، انتشارات طلحان، 1384. -6 نجاتیان، سونیا، "روانشناسی رنگ و تاثیر آن بر محیط"، 1392.
...












































گفتگو با ما