طراحی فضاها و مبلمان شهری
مقدمه طراحی ساختمان را می توان به معماران و طراحی راه ها را به مهندسان عمران واگذار کرد؛ اما مسئولیت طراحی پهنه بدون صاحبی که در این میان قرارداد ، نامشخص و نابسامان است. با وجود این، طراحی فضاهای شهری با تمامی تسهیلات و تجهیزات ، محیط مناسبی برای زندگی و فعالیت شهری فراهم آورد. از چند دهه پیش تاکنون آگاهی های تازه ای درباره فاز ( منطقه) های شهری پدید آمده است و بار دیگر خیابان به عنوان فضایی برای زندگی – نه صرفاً محلی برای عبور و مرور وسائل نقلیه- مطرح شده است ؛ این نگرش را می توان از برخی جهات ، بازگشتی به شیوه استفاده از خیابان پیش از تسلط اتومبیل دانست. اهمیت طراحی مناسب عناصر منظرخیابان که خصلت ویژه خیابان را بدان باز می گرداند ، امری است که دوباره کشف شده است . در نهایت ، این تجهیزات، همه جا یا بر کیفیت خیابان ها می افزاید و یا از آنها می کاهد. صحنه خیابان های معاصر با به هم ریختگی فراوان اثاثیه و تجهیزاتش پدیده ای نسبتاً جدید است ؛ اگر به یکی از عکس های قدیمی نگاه کنید در آن معدودی تیر برق، نیمکت ، یک فواره آب و تعداد محدودی تابلو علامت در نمای طبقه همکف ساختمان ها مشاهده می کنید. به تدریج تأسیسات مختلف روشنایی سرد و بی احساس ( فلورسنت) خیابان و توقف سنج (پارکومتر) ها همراه با انبوهی از آگهی ها و علایم تبلیغاتی برای جلب مردم ظاهر شدند. ظرف های پلاستیکی و یکبار مصرف، فرهنگ دور ریختن خود ظرف و در نتیجه سطل های زباله را به همراه آورد که در همه جا به چشم می خورد. در ابتدا این اجزای مختلف تجهیزات خیابانی به شیوه ای ناهماهنگ طراحی می شدند. این وضع را تنوع مواد جدید وخیم تر کرد. اما با ظهور طرحهای احیای شهری؛ نظیر خیابان های پیاده ، معابر ساحلی و نواحی تاریخی ، توجه بیشتری به اهمیت طراحی منظر خیابانی از جمله سنگ فرش و تجهیزات خیابانی معطوف شده است. ( طراحی فضاها و مبلمان شهری / احمد سعیدنیا )   در این نوشتار خیابان سنگی بوشهر از لحاظ طراحی فضاهای شهری تحلیل و بررسی شده است که دو بحث عمده را در برمی گیرد : 1) طراحی نمای خیابان : جداره ها و خط آسمان 2) طراحی مبلمان و تجهیزات شهری : تابلوها، ایستگاه های اتوبوس، پله ها و رمپ ها، کفسازی و ... نماها نمای استانداری: نمای این بنای نسبتاً درشت مقیاس با داشتن ریتم های عمودی در بدنه ی اصلی و بدنه های مجاور ترکیب موزونی را ایجاد کرده است اما فاصله ی نامناسب این بدنه ی صلب نسبت به خیابان از تأثیر بصری بالقوه ی نما کاسته است. در حالی که با کمی عقب نشستگی نسبت به معبر می توانست تأثیر مناسب تری از لحاظ بصری ایجاد کند. پارسه: مصالح نامربوط ، طراحی نامناسب و عدم توازن اجزای نما و پر و خالی ها در کنار عدم هماهنگی طرح و مقیاس بنا منظر بسیار نامطلوبی را برای این بخش از بدنه خیابان به ارمغان آورده است. بانک صادرات: این بناکه در کنج خیابان واقع شده است ، از ریتم عمودی و افقی نسبتاًٌ مناسب برخوردار است، اما از نسبت عرض به ارتفاع خوبی در جبهه ی رو به خیابان برخوردار نیست. وجود ستون های بسیار کشیده و شیب نامناسب رمپ ورودی را به طور نامناسب و نا .....تعریف کرده است و در عین حال کنج نامناسبی را به وجود آورده است. نمای این ساختمان در بدنه ی خیابان یکنواخت و صلب است و مصالح استفاده شده در نما میتوانست مناسب تر باشد . تابلوی نصب شده در بالای ساختمان نسبت به ابعاد نما بسیار بزرگ است و نما را از لحاظ بصری تحت تأثیر قرار داده است. بورس: نمای این ساختمان به دلیل سادگی در طراحی و استفاده از مصالح نسبتاً مناسب در بدنه ی خیابان ایجاد اغتشاش نکرده است اما در واقع میتوان گفت که از نمای طراحی شده ی خوبی برخوردار نیست . به طور مثال : علی رغم ریتم های افقی خوب میتوان گفت ، هیچ ارتباطی بین پر و خالی های بندهای پائینی و بالای بنا از لحاظ بصری وجود ندارد. ورودی ها می توانستند بهتر تعریف شوند . در کل اگر برخی بخش های ساختمان حداقل در ارتفاع پائین عقب نشستگی هایی می داشت، می توانست فضای بهتری را برای گذر ایجاد کند. گذشته از این با وجود اینکه این بنا در کنج خیابانی نسبتاً عریض قراردارد اما طراحی کنج مناسبی ندارد و شکستگی ساختمان از زیبایی کنج کاسته است. بانک پارسیان: اصلی ترین مشکل نمای این بنا که در کنج یک خیابان فرعی قرار گرفته ، مصالح بی ربط نمای آن است (سرامیک سرویس) ، که در کنار ازدحام تابلوهای ریز و درشت برروی نما، منظره بسیار نامناسبی را برای کنج و خیابان به وجود آورده است. هرچند عقب نشستگی فضاهای طبقه ی همکف فضای خوبی را برای گذر و کابرهای تجاری این بدنه ایجاد کرده است، اما در طراحی نما و کنج از این عقب نشستگی استفاده مناسبی به عمل نیامده است. گذشته از این ها بدنه های صلب وسیع این ساختمان در دو لبه خیابان منظره ی جالبی ایجاد نکرده است. صفحه ی شیشه ای که برای زیبایی نما به آن ضمیمه شده مزیدی بر علت شده تا ساختمان بدترکیب تر به نظر آید. ساختمان پزشکان: طرح، رنگ مصالح ، شکل پرو خالی های استفاده شده در این نما به هیچ وجه قابل توجه نیست. از اشکالات عمده آن می توان به استفاده از طرح و رنگ بسیار سنگین و نامناسب اشاره کرد. بهره گیری از خطوط بی ربط در نما و بدنه ی صلب بسیار وسیع در لبه ی بلافصل خیابان ، این ساختمان را به فاجعه ی معماری تبدیل کرده است. علاوه بر این عدم تناسب بخش بالایی و پائینی نما و متوازن نبودن پرو خالی ها از دیگر مشکلات این ساختمان است. بانک سپه: در نظر به این ساختمان اولین چیزی که توجه انسان را به خود جلب می کند ، عدم تناسب ، مکان، کاربری و مقیاس این کاربری است. زیرا در خیابان اصلی دانه ای بسیار بزرگ وعقب نشستگی زیاد که با کاربری که فقط در ساعات اداری فعال است قرار گرفته . علاوه بر این شکل بام و احجام این بنا هیچ ارتباط منطقی با هویت منطقه ای بوشهر ندارد. به طور کلی به دلیل تقارن و تکرار خسته کننده ی ریتم های عمودی پنجره ها در نمای این ساختمان زیبایی چندانی دیده نمی شود . هرچند در واقع بدنه ی خیابان در این محل، حصار خارجی این دانه است که طول زیاد آن حالت ناخوشایندی را القا می کند. خط آسمان این بنا نیز به دلیل شیب نامربوط بام و خالی بودن امتداد آن در اطراف تناسبی با سایر احجام این جبهه ی خیابان ندارد. بانک کشاورزی: این ساختمان که در کنج بلوار یادگار امام قرار گرفته از نمای موزون با مصالح خوبی برخوردار است. اما مشکل این نما عدم تناسب آن با معیارهای معماری ایرانی و در کل استفاده از عناصر نامربوط مثل سنتوری های نما و ستون های کشیده ی اطراف ورودی است که باعث شده این بخش از جداره ی خیابان با دیگر قسمت ها تناسبی نداشته باشد. بانک تجارت: از خصوصیات این بنا اوج گیری بیش از حد آن نسبت به تناسبات پلان و کوچه ی مجاور آن است. پرو خالی های بنا که باهدف ایجاد ریتم های عمودی و افقی ایجاد شده ان هرچند طراحی جالبی دارند اما بیش از حد در نما اغتشاش به وجود آورده اند. اما مصالح به کار گرفته شده در نما متناسب است. تجهیزات شهری آبخوری: در حاشیه پیاده روها تعبیه شده اند و اختلال چندانی در عبور و مرور ایجاد نمی کنند. اما نوع دستگاه انتخاب شده و نحوه بهره گیری از آن نا مناسب است و از نظر بهداشتی برای شهروندان ایجاد مشکل می نماید. پیشنهاد :1) لازم است به دلیل رعایت مسائل بهداشتی شیرهای آبخوری از نوعی انتخاب شوند که امکان بهره گیری از آن بدون تماس مستقیم با شیر و لیوان فراهم باشد. 2) در ارتفاعی مناسب برای استفاده کودکان و معلولان قرار گیرند. پل هوایی: تنها پل هوایی خیابان امام روبروی مدرسه معینی و برای استفاده کودکان تعبیه شده است. با این وجود به دلیل طراحی نامناسب مانند داشتن پله های زیاد با ارتفاع غیر استاندارد برای کودکان استفاده از آن راحت نیست. پیشنهاد: تعبیه پله ی برقی سهولت استفاده از این پل را برای کودکان و هم چنین سالمندان و ترغیب سایر افراد افزایش می دهد. هم چنین بستن بلوار وسط خیابان برای جلوگیری از عبور افراد از عرض خیابان جوابگو خواهد بود پله و رمپ ها : پله ها که یکی از مصادیق مهم مبلمان شهری محسوب می شوند نیاز به دقت در طراحی دارند. به طوری که از نظر ابعاد و تناسبات استاندارد ، از قاعده: 2R+T=6-7cm (ارتفاع = R وکف پله = T ) تبعیت نمایند.بنابراین قاعده حداکثر ارتفاع پله در 15cm است. اما ارتفاع بهینه آن در فضاهای باز شهری بین 8-12cm است. به دلیل نوع ساخت و ساز متداول در شهر ساختمان ها حداقل 2-3 پله از پیاده رو بالاتر می باشند. اما این پله ها معمولا از لحاظ ارتفاع یا عرض کاملا غیر اصولی هستند که استفاده از آن دشوار یا غیر ممکن است. پیشنهاد: 1) حتی الامکان سعی شود که قانون اندازه ها در طراحی پله ها رعایت شده و در آن از مصالح مرتبط و مشخص استفاده شود. 2) پله های ارتباطی ساختمان ها عرض پیاده رو را کم نکند و موجب اغتشاش در عبور مرور نشود. 3) از اختلاف ارتفاع در حد تک پله، که معمولا قابل تشخیص نیست، پرهیز شود . 4) پله ها فقط به عنوان عامل بالا برنده تلقی نشوند . زیرا گاهی به عنوان سکوهایی برای نشستن هم استفاده می شوند. 5) رمپها نیز که برای استفاده معلولین می باشد باید قانون هایی را را در طراحی رعایت کنند از جمله شیب 8% که حرکت را آسان می کند 6) نحوه قرار گیری رمپ ها در پیاده رو باید به نحوی باشد که عرض پیاده رو را کم نکند. 7) با توجه به عکسهای موجود کمبود رمپ در اکثر ساختمانها به طور فاحشی احساس می شود. و در مکانهایی هم که استفاده شده شیب تند موجب غیر قابل استفاده بودن رمپ ها برای معلولین شده و به سرسره هایی برای کودکان تبدیل گردیده است. تلويزيون شهري: تنها تلويزيون تبليغاتي خيابان سنگي، پر رفت و آمد ترين خيابان شهر، در ابتداي آن يعني در تقاطع منتهي به ميدان امام خميني (ره) قرار گرفته است كه مي تواند از مهم ترين عوامل افزايش ميزان تصادفات باشد. چرا كه سبب جلب توجه و حواس پرتي رانندگان و عابران در هنگام عبور از شلوغ ترين ميدان بوشهر مي شود. به خصوص در هنگام شب، كه نور شديد مانيتور و انعكاس آن در شيشه ها و آينه ها باعث ايجاد اختلال ديد مي شوند. پیشنهاد : 1) بهترين محل براي قرار گيري مانيتور هاي تبليغاتي در كناره ي خيابان هاي كم ترافيك و با فاصله از تقاطع است . 2) هم چنين برخي بلوار هاي منتهي به ميدان اصلي نظير بلوار خيابان بيسيم و يا خيابان فرودگاه مي توانند مكان هاي مناسبي باشند چراكه موقعيت مكث و تماشاي آن را هم به عابران و هم به رانندگان مي دهند. هم چنين به دليل قرار نداشتن در مسير اصلي احتمال ترافيك و حواس پرتي كاهش مي يابد. محافظ درختان: عدم وجود حصار و حايل براي حفاظت از معدود درختان كاشته شده در پياده روها و يا نا مناسب و ناكارآمد بودن برخي از آنها سبب تخريب اندك فضاي سبز يعني نهال هاي كاشته شده مي شود. هم چنين نا همگون بودن حايل ها از نظر طراحي، ارتفاع، رنگ و مصالح چهره ي ناخوشايندي را به پياده روها بخشيده است. براي مثال آجر چيني با ارتفاع كم نمي تواند جلوي ضربه هاي وارده از سوي موتورها يا عابران را بگيرد هم چنين باعث پخش شدن خاك و كود پاي نهال ها به روي پياده رو مي شود. پیشنهاد : طراحي حصاري كه از لحاظ استحكام، ارتفاع و مصالح جهت حفاظت از درختان و حفظ پاكيزگي پياده رو كارآمد باشد الزاميست. براي مثال مي توان از نرده هاي چوبي يا فلزي بهره برد. و يا حايل را با مصالحي نظير سيمان يا سنگ به صورت باغچه اي با ارتفاع 50 تا 60 سانتي متر ساخت كه علاوه بر ماندگاري و زيبايي، مكاني براي مكث، نشستن و استراحت كوتاه عابران باشد. چراغ راهنمايي: مكان قرار گيري در تقاطع مناسب است . اما در نظر گرفتن سكّويي متناسب با عملكرد و استقرار پليس مي تواند به قدرتمند تر كردن اين عنصر كمك كند . وجود تايمر مي تواند از سرعت بيش از حد رانندگان براي عبور از چراغ قرمز يا آشفتگي و بلاتكليفي جلوگيري نمايد. گشودگي ها: ورودي هاي ساختمان هاي شاخص يك خيابان، خصوصاً آنها كه رو به خيابان دارند، از جمله عوامل مهم درشكل دهي ظاهر آن خيابان هستند. دعوت كنندگي؛ زيبايي در طراحي چه از لحاظ تناسبات و اندازه ها و چه از نظر رنگ، فرم و مصالح؛ تناسب ظاهري و كاربردي ورودي با ساختمان از جمله نكات مهم در طراحي هستند. اما هماهنگي گشودگي هاي بناهاي متفاوت موجود در طول مسير با يكديگر داراي اهميت بسيار زياديست، چرا كه يك عابر پياده يا سواره آنها را به طور متوالي و به دنبال يكديگر مي بيند. همچنين تفكيك مناسب ورودي سواره از پياده و هم چنين معلولان، مكان يابي مناسب براي رفت و آمد وسائل نقليه به درون ساختمان و در مواردي ايست و بازرسي از الزامات است كه متاسفانه ناديده گرفته شده و يا در اكثر موارد سهل انگارانه با آن برخورد مي شود. اغتشاش در رفت و آمد از خيابان و پياده رو، ايجاد ترافيك و شلوغي، تبديل شدن پياده رو و كناره ي خيابان به پاركينگ ماشين ها از جمله مشكلاتي است كه با آن روبرو مي شويم. دفع زباله: با بررسي طول خيابان سنگي مشاهده مي كنيم كه زباله هاي شهري يكي از مصاديق زشت نمودن چهره ي خيابان هستند. با توجه به متنوع بودن عملكردها در اين خيابان اعم از تجاري، اداري و عبور پياده، بهتر است مكان هايي مناسب براي دفع زباله ي هر يك به طور جداگانه و به تعداد كافي در نظر گرفته شود. براي مثال ظروف زباله ي مخصوص مغازه ها بايد از سطل هاي زباله ي ويژه ي عابران جدا باشد و در نزديكي مغازه ها نصب شود تا شاهد اين نباشيم كه كيسه هاي بزرگ زباله ي سوپرماركت ها، خوار و بار فروشي ها، ميوه فروشي ها و غذا خوري ها در سطل هاي كوچك كنار پياده رو ها چپانده شده و يا در اطراف آن رها شده است. اين كار علاوه بر ايجاد آلودگي و جمع كردن حشرات، موجب تخريب و شكستن سطل ها و ناخوشايند بودن محيط پياده رو مي گردد. تعبيه ي سطل هايي براي تفكيك زباله ها جهت بازيافت از نكات ديگريست كه ناديده گرفته شده است. و مي تواند به نظيف تر نگه داشتن خيابان كمك شاياني كند. قابل جابجايي و ضد عفوني نبودن سطل هاي دفع زباله، عدم برخورداري از جنس ماندگار و متناسب با آب و هواي شهر، عدم مكان يابي صحيح در پياده روها و كناره هاي خيابان، نا همگون بودن از نظر شكل، رنگ و ابعاد ، رها بودن مخزن هاي بزرگ جمع آوري زباله در مسير از ديگر پارامترهايي هستند كه ظاهر خيابان را آشفته مي سازند. پست برق: قرار گرفتن پست هاي برق در كناره ي مسير عابر پياده و نزديك به خيابان مي تواند خطر آفرين باشد. چرا كه امكان تصادف و برق گرفتگي وجود دارد. هم چنين در صورت نياز به تعمير، راه عبور و مرور در پياده رو بسته شده يا در رفت و آمد اختلال ایجاد می شود. جایگاه تلفن در عصر ارتباطات وجود این عامل ارتباطی و نحوه طراحی و دسترسی آن بسیار مهم به شمار می آید و با وجود رواج تلفن همراه باز هم لزوم خود را از دست نداده است. مکان یابی و تعداد جایگاه های تلفن عمومی در این خیابان مناسب می باشد اما نوع طراحی، مناسب اقلیم و استفاده کودکان و معلولین نیست. پیشنهاد: در این اقلیم بیشتر فصول سال هوا گرم (و در روزها آفتاب تند) می باشد. در فصل سرد هم باران ها رگباری است. پس باید تا حد امکان سعی شود جایگاه کاملا سرپوشیده و بسته طراحی شود و از نظر ارتفاع و دسترسی نیز قابل استفاده برای کودکان و معلولین باشد. دست فروشی: یکی از مسائلی که بعضاً به عنوان مبلمان شهری موقت یا دائم تلقی شده، و چهره شهری خیابان و پیاده رو ها را مخدوش کرده حضور نامنظم و نا هماهنگ دستفروشان در پیاده روها، سر نبش کوچه ها و روی سکو و پله هاست. خیابان سنگی هم از این قضیه مستثنی نیست.این مسئله بعضا موجب تنگ یا مسدود شدن پیاده رو شده است. پیشنهاد: برای هرچه نظام مند تر شدن فضای شهری، یا باید خیابان و پیاده رو از این قشر تخلیه شوند و یا فضاهایی تعریف شده مانند دکه و کیوسک به آنها اختصاص داده شود. سرپناه: از انواع سرپناه های سازه ای دایمی در خیابان سنگی فقط می توان به سایبان یا سقف های کاذب جلوی بعضی از فروشگاه ها یا ادارات اشاره کرد که برای حفاظت در برابر آفتاب و باران (به خصوص در جبهه غربی) توسط مالکین ایجاد شده است. اما از نظر شکل، نوع و اندازه هیچ هماهنگی با هم ندارند و این موجب اغتشاش بصری و کاربردی شده است. پیشنهاد: 1) با توجه به اقلیم گرم شهر باید تعداد بیشتری سرپناه به صورت منظم و اختصاصی طراحی شود که از نظر مصالح و اندازه نیز هماهنگی بیشتری با هم داشته باشند. 2) بهتر است که این سرپناه ها با فضای نشستن و سبز ترکیب و همراه شود. فرش کف: نقش سنگفرش به عنوان یکی از عناصر مهم در وحدت بخشیدن به منظر خیابانی غیر قابل انکار است.در حال حضر سطح وسیعی از پیاده روهای خیابان سنگی با سنگفرش¬ پوشیده شده است، اما گسیختگی فرش کف در مسیر هایی که با کوچه و فرعی های منشعب درگیر میشود، مشکل آفرین است.ای گسیختگی هم از نظر نوع فرش کف و هم از نظر سطح تراز و امکان استفاده¬ی ویلچر از سطحی هموار و قابل عبور،لایق بررسی است. همچنین نحوه¬ی انتخاب نقوش سنگفرش،تناسخی با فعالیت های مختلف و تشویق به عبور یا مکث عابرین ندارد. پیشنهاد: 1) می شود در تمام مسیرهای پیاده رو، اولویت به عابرین داده شود و با بهره¬گیری از سطوح همگون و هموار حتی در محل تلاقی مسیرهای کوچک فرعی، شخصیت فرش کف حفظ شده وبه صورتی هموار تداوم یابد. تا افراد پیاده، استفاده کنندگان از ویلچر و نابینایان حداقل مشکل را در مسیر عبوری داشته باشند. 2) هم چنین بهتر است طرح و نقوش فرش کف با توجه به فعالیت های عابران تعیین شود. در مسیر¬های شلوغی که عابر باید به حرکت ترغیب شود، نقوش هدایتگر حرکت باشند و در مسیرهایی که مکث جایز است، تغییر شکل یابند. 3) استفاده از کفسازی مخصوص نابینایان جهت هدایت آنها نیز از مسائل مطرح در مبلمان شهری امروزیست. پوشش گیاهی: پوشش گیاهی این خیابان در حال حاضر متشکل از درختانی جوان از جنس چریش و لوز و بوته های مورد در بولوار میانی، و درختان کهنسال تری نظیر کهور، گز، گل ابریشم و... در حاشیه ی خیابان و مرز پیاده رو است پیشنهاد: در بولوار میانی همواره باید از درختانی بهره گرفته شود که ارتفاع چتر آنها حداقل بیش از قد عابرین باشد.استفاده از بوته ها نیز در بولوار توصیه نمی¬شود . زیرا دید رانندگان نسبت به افراد عبوری از عرض خیابان می¬کاهد و احتمال وقوع تصادفات را افزایش می¬دهد. همچنین بهتر است درختانی برگزیده شوند که پاسخ گوی این اقلیم بوده و در فصول گرم سال سایه گستر باشند. درختان مقاومی نظیر گل ابریشم، بابل، مشعل جنگل و... میتوانند گزینه های مناسبی باشند. در حاشیه خیابان و پیاده روها نیز توجه به سایه گستری و ارتفاع مناسب چتر جهت درگیر نشدن با تابلوها و علایم مهم است. جویها: به دلیل عدم پیش بینی تاسیسات زیر بنایی، جوی های موجود در دو سمت خیابان همگی رو باز بوده و وظیفه¬ی دفع آبهای سطحی را بر عهده دارند. اما در حال حاضر فاضلاب شهری نیز به این جوی¬ها ریخته میشود. پیشنهاد: 1) با توجه به ریخته شدن فاضلاب شهری به جوی¬ها می بایست جویهای موجود از پوششی مناسب برخوردار شوند. پوششی که در صورت نیاز دسترسی راحت به جوی ها را نیز ممکن سازد. اما اگر این امکان وجود نداشته باشد، باید از ورود فاضلاب شهری به جویها ممانعت به عمل آید. 2)توجه به همگون سازی پل¬های روی جویها نیز اهمیت فراوانی دارد. روشنایی: به نظر می¬رسد توجه به روشنایی در این خیابان فقط در حیطه¬ی ماشینهای عبوری صورت گرفته و نور پردازی پیاده رو¬ها چه از جنبه¬ی آسایشی و چه تزیینی و هماهنگ سازی آنها با کلیت خیابان مد نظر نبوده.در حال حاضر نیز با توجه به ارتفاع زیاد لامپ های بولوار میانی و استفاده از پوشش گیاهی و سایبان¬ها در سطووح وسیعی از پیاده رو، بخش زیادی از پیاده¬رو¬ها از نور کافی بی بهره بوده و در تاریکی نسبی به سر میبرند. پیشنهاد: 1) بهتر است پیاده رو ها نیز به لامپ های سدیم جداگانه و مناسب با مسیر مجهز شوند تا علاوه بر روشنتر کردن مسیر پیاده کل خیابان از انسجام بهتری از نظر روشنایی برخوردار شود. 2) از روشنایی جداره ای نیز میتوان در جداره¬ی رمپ¬ها و پله ها و نقاطی که برآمدگیها مزاحمت ایجاد میکنند استفاده کرد. صندوق¬ها: در حال حاضر صندوق های صدقات موجود در خیابان از جا نمایی هدفمندی برخوردار نیستند.و نتها صندوق پست موجود در مسیر نیز در مکانی بی ربط و کم کاربرد قرار دارد.(در کنار تره بار فروشی) پیشنهاد: مکان یابی صندوق های صدقات و پست با دقت بیشتری و متناسب با گسترش نوع و حجم فعالیت های مختلف در پیاده رو ها صورت گیرد.(برای مثال: تعداد صندوق¬های پست افزایش یابد یا تنها صندوق پست موجود به روبروی دادگستری که فعالیت های مرتبط بیشتری دارد منتقل گردد. تبلیغات: شرایط موجود نشان میدهد که تبلیغات به هر نحو ممکن در این خیابان اتفاق می افتد و هیچ گونه نمودی از رعایت قوانین تبلیغاتی در آن دیده نمی شود. بخشی از این اتفاق به دلیل قرار گیری ناصحیح ستون ها و بورد های تبلیغاتی است. پیشنهاد: بهتر است ستونهای تبلیغات در مکانهایی استقرار یابند که عابر مجبور نشود برای دیدن بخشی از آنها روی جوی یا در خیابان بایستد. همچنین تعداد بورد¬های موجود پیشبینی شده پاسخگوی این حجم گسترده از تبلیغات نیست. از طرفی بنر¬ها و بیلبوردها¬ی تبلیغاتی نیز نباید به نحوی قرار گیرند که از دقت راننده در هنگام رانندگی بکاهند و حجم اطلاعات روی آنها باید متناسب با سرعت خودروهای عبوری باشد. مکان یابی و ارتفاع آنها نیز نباید تداخلی در عبور و مرور سواره و پیاده ایجاد کند. محل نشستن: محل های نشستن گاه برای نشستن طولانی مدت و گاه برای کوتاه مدت طراحی می¬شوند.این محل ها در فضای شهری خیابان گاهی در پیاده رو یا بلوارهای عریض تعبیه می¬شوند در کنار فضای سبز یا بدون آن. در خیابان سنگی این مبلمان شهری را فقط در یک مکان داریم که آنهم با توجه به احساس نیاز فروشنده محل قرار داده شده است. پیشنهاد: لازم است در پیاده روها با در نظر گرفتن عرض آنها و کاربری های موجود در بدنه نیمکت یا سکوهایی برای نشستن دیده شود.که در حال حاضر این کمبود کاملاً به چشم می خورد. نرده ها: ایجاد مانع های کالبدی یا حصار برای ایمنی در هر جا نیاز است. فضاهایی که نمی خواهیم آنها را از دید محصور کنیم از نرده کشی در بدنه شهری استفاده می کنیم. سه نمونه موجود در خیابان سنگی نرده کشی فضای باز ملحق به استانداری، بانک سپه و زمین های در دست احداث خانه های سازمانی نیروگاه می باشد. نرده کشی مربوط به زمین های نیروگاه به صورتی کاملا تکراری و اغلب صلب ایجاد شده است و با توجه به اینکه بدنه شهری زیادی را اشغال کرده است نمای متنوعی را ایجاد میکند. نرده کشی استانداری بانک سپه که مربوط به محوطه حیاط ، پارکینگ و فضای سبز آنها می باشد که طراحی ساده و غیر تکراری دارد. موانع – تیرکها: به منظور ایجاد موانع بر سر راه وسایل نقلیه ، تیرک نصب می کنند. تیرکها را میتوان به جای جداول یا در ترکیب با آنها استفاده کرد . برای عدم آشفتگی خیابان و جلوگیری از ایجاد موانع غیر لازم در آن، باید یابی تیرک ها دقت شود . در بعضی محل ها که در بعضی اوقات باید از عبور وسایل نقلیه جلوگیری شود ، بهتر است که از موانع قابل برداشت استفاده شود. در این خیابان به طور مثال در یکی از کنجها یک مانع فلزی قابل برداشت قرار گرفته است که ظاهری خام و بسیار نا مناسب دارد. ایستگاه اتوبوس: ایستگاه های موجود همگی درست در لبه خیابان و یک پله بالا تر از سطح پیاده رو قرار گرفته است و هیچ گونه پلی به منظور سهولت ارتباط عابرین با خیابان بر روی جوی ها در این نقاط تعبیه نشده است. پیشنهاد: 1) بهتر است ایستگاه های اتوبوس در مکان هایی که توقف وسایل نقلیه شخصی زیاد است ، مستقر نشوند و ترجیحاٌ محل قرار گیری ایستگاه ها و خط لبه خیابان به سمت داخل پیاده رو عقب بنشینند تا در هنگام توقف اتوبوس در ایستگاه ، خطوط اصلی خیابان مسدود نشوند. به طور مثال ایستگاه اتوبوسی که در کنار درمانگاه محمد رسول ا... قرار گرفته است ، به دلیل نیاز وسایل نقلیه شخصی، به محل پارکی برای آنها تبدیل شده است و این باعث شده تا در هنگام توقف اجباری اتوبوس در لاین دوم عملاٌ کل خیابان بند بیاید. 2) مسئله دیگر شکل و طرح ایستگاه ها است که با شرایت اقلیمی منطقه همخوانی ندارد. و در ضمن طراحی آنها باید به گونه ای باشد که در بدنه خیابان نقشی گویا داشته باشد. باری مثال : ایستگاه های مورد استفاده در این خیابان به گونه ای طرحی نشده اند که بتوانند در مقابل عوامل طبیعی مانند آفتاب شدید تابستان از استفاده کنندگان محافظت کنند. شاید اضافه کردن یک پیشانی هم به مطلوب شدن شکل ظاهری و هم جوابگویی مسئله اقلیمی کمک کند. کیوسک ها : تعداد محدودی کیوسک در خیابان سنگی موجود است که اکثراً به فروش مواد غذایی اختصاص دارند. این کیوسک ها اغلب در پیاده روهایی با عرض متوسط یا کم مستقر هستند. که کمبود کیوسک فروش روزنامه نسبت به مواد غذایی در این خیابان حس میشود. در ضمن این کیوسک ها از نظر شکل ظاهری و ابعاد و رنگ با هم هماهنگی ندارد پیشنهاد: 1) بهتر است که کیوسک ها اولاً از لحاظ فرمی، ترکیب مناسب و قابل انطباقی با بستر کالبدی و فرهنگی شهر داشته باشد. 2) ثانیاً مکانیابی آنها به گونه ای باشد که ؛ علاوه بر رفع نیاز کاربران دانه های اطراف به بهترین شکل ممکن، مسیر تردد عابران را مسدود نکند. به طور مثال یک پیاده روی عریض در کنار کاربریهایی مثل بانک یا ادارات و در نزدیکی یک ایستگاه اتوبوس می تواند بهترین بستر برای یک کیوسک روزنامه فروشی باشد. که البته جای خالی آنرا در ایت خیابان به وضوح میتوان دید. تابلوها : علائم و تابلوها از یک طرف عامل مهمی در شکل گیری سیما و نماهای شهری بوده و از طرف دیگر نقش تعیین کننده ای در انتقال اطلاعات و بنابراین عملکرد شهر دارند، بنابراین توجه به طراحی آنها حائز اهمیت است. در خیابان سنگی تراکم بیش از حد علائم، استفاده بی رویه از آنها، عدم توجه به مکان یابی، عدم هماهنگی در شکل و رنگ و نمای ساختمان مربوطه موجب اغتشاش در سیمای شهری و انتقال اطلاعات شده است. پیشنهاد: قانونمند کردن استفاده از علائم و تابلوها و در نظر گرفتن آنها به عنوان جزئی از معماری بنا یا فضا و هم چنین هماهنگی تابلوها و علائم مربوطه از لحاظ اندازه، رنگ، جهت، مکان، تعداد، نور و قابلیت رؤیت متناسب با اتومبیل باید در طراحی و نصب مورد توجه قرار گیرد.
...







گفتگو با ما